duurzame communicatie & coaching

Nieuwe partners bij Vobiscum advies & coachingsbureau

2011-11-18T01:22:00.000-08:00

Vobiscum
voor u en met u

Voor mensen en organisaties in transitie

Vanaf oktober 2011 treed ik samen met 3 andere partners Sieta Tolsma, Michel Holtrigter en Marion Takens toe tot Vobiscum advies & coachingsbureau.

De huidige eigenaren en oprichters Aleid Koekoek-Groen en dr. Wim van der Boor hebben ons gevraagd ons bij Vobiscum aan te sluiten.

Dat betekent dat er extra kennis en ervaring is toegevoegd aan de omvangrijke ervaring die Vobiscum landelijk heeft opgebouwd. De oprichters hebben hun sporen in het succesvol adviseren van mens en organisatie ruimschoots verdiend. Als nieuwe leden zijn we er dan ook trots op om onderdeel te zijn van Vobiscum.

Graag stel ik mijn nieuwe partners aan je voor op het Vobiscum blog

Wat doet Vobiscum advies & coachingsbureau?

Vobiscum ondersteunt mensen en organisaties op het gebied van coaching, ondernemerschap, loopbaan- begeleiding, organisatieadvies, outplacement en strategie.

Onze klanten zijn in transitie. Wij zetten als professionals onze gezamenlijke brede expertise in hen te ondersteunen op hun weg naar inzicht, innovatie en verandering. Samen met onze klanten gaan we de uitdagingen van de 21ste eeuw aan.

Als coaches en adviseurs werken wij vanuit de synergie tussen rust en beweging. De werkwijze van Vobiscum biedt ruimte voor zowel natuurlijke groei en zelfreflectie als voor actie en - waar nodig onverwachte - oplossingen. Het welzijn van allen geeft richting aan Vobiscum. Daarom is onze naam ons uitgangspunt: voor u en met u.

Wij werken daar waar verbindingen bestaan tussen mensen en organisaties. Vobiscum is autonoom en zorgvuldig. Wederzijds vertrouwen ligt ten grondslag aan ons werk.

Vobiscum is opgericht in 2006 en bestaat uit 6 ervaren coaches en adviseurs. Vobiscum werkt landelijk, is zes dagen per week bereikbaar en gevestigd in een statig pand aan het Zuiderpark in Groningen.

U vindt ons hier

Zuiderpark 20

Groningen

T 050 3187 422

E info@vobiscum.nl

W www.vobiscum.nl

portretfoto: Marte van der Wal

communicatieprofessional Esther in het kort

2011-07-25T13:54:00.000-07:00

Esther in het kort
Zeer ervaren spin in het web, verbinder, ziet mogelijkheden die anderen niet direct zien. Zet kaders, stelt doelen en schakelt tussen advies, beleid en uitvoering. Ziet en begrijpt zowel de werkvloer als de bestuurders. Generalist met slagkracht die resultaatgericht op hoofdlijnen stuurt.

Early adopter. Efficiënte en harde werker die van haar werk houdt. Begrijpt wat mensen drijft en wat organisaties willen. Houdt de vinger aan de pols en ziet wat er gebeurt. Laat zich graag inspireren door haar werk-, en leefomgeving.

Staat voor de belangen van verschillende doelgroepen. Doelgericht en coachend in haar aanpak. Vertaalt complexe informatie naar uitvoerbare projecten. Heeft breed landelijk netwerk.

geïnspireerd door

Tibetaans Boeddhisme • de Drentse natuur en het Drentse boerenleven • beeldende kunst • opera • het leven met pieken en dalen • literatuur • het stedelijk leven • de kracht van de menselijke geest • zoon Abe • mensen die ‘t eng vinden en toch durven

betrokken bij

redactie dorpskrant • coaching van werkeloze jongeren, vrijwilligers, mantelzorgers • leesmoeder op school • scheidt het afval • coachingstuinhuis gemaakt van sloopmateriaal • diervriendelijk tuinieren • biologisch eten • hand- en spandiensten voor goede doelen en organisaties

missie

Werken voor het welzijn van allen. Idealen omzetten in concrete acties en een brug slaan tussen persoonlijk geluk, eerlijke winst, zakelijk succes, maatschappelijk voorspoed en een gezondere aarde.

Wil haar ervaring inzetten om het best mogelijke werk af te leveren. Zodat ze er op eigen wijze aan kan bijdragen dat bedrijven en organisaties zich bewust worden van wat ze kunnen bewerkstelligen in onze wereld.

Lees meer over mijn werkervaring op LinkedIn

Speeddaten en slow ontmoeten met als thema: Authenticiteit & Enchantement

2011-06-06T14:18:00.000-07:00

Netwerk speed-daten in een slow-jasje
Donderdag 30 juni a.s. is de volgende bijeenkomst van het Bis Platform georganiseerd door BIS Netwerk Events 
Vanaf 14:30 uur openen ondernemers Willem en Ria Engelenhoven de deuren van hun monumentale Saksische boerderij uit 1828 te Schoonebeek voor speeddaters uit Noord-Nederland.

Er zijn biologische hapjes en drankjes uit eigen tuin, vers gemaakte sappen, huisgebakken brood en kruidenthee. En natuurlijk is er ook gewoon koffie en een goede borrel.

Authenticiteit & Enchantement

Dit past allemaal bij het thema van dit keer 'Authenticiteit & Enchantement' met Esther de Charon de Saint Germain als spreekster tijdens de Intermezzo.
Esther: "Goed netwerken vraagt om echtheid, om geloof in je acties, diensten of producten en de bereidheid in beweging te komen. Het vraagt om de durf je te verbinden met nieuwe mensen, ideeën en organisaties. En om kansen pro-actief aan te pakken".  

Je bent van harte uitgenodigd. € 22,00 all-inclusive. (organisatie, locatie, koffie/thee, hapjes, drankjes, contacten, speed-daten, slow-loungen, spreker en nazorg als je een match hebt tijdens het speed-daten).
Inschrijven kan door op deze link te klikken.   

Doe je mee met de Cittaslow Picknick op zondag 22 mei om 14.00 uur?

2011-04-26T13:18:00.000-07:00

Volgens buienradar valt er geen regen meer en komt er zon aan in Borger-Odoorn. We gaan door! Tip: neem een vuilniszak mee voor onder je picknickkleed.

Borger-Odoorn is Cittaslow! En dat vieren we met een Cittaslow Picnick bij hunebed D30 in Exloo met familie, vrienden, buren, tweeps en zelfgemaakt eten van Drentse streekproducten!
Het leven in Borger-Odoorn is slow. In dit geval is het zelfs Cittaslow. Want Borger-Odoorn heeft het officiële Cittaslow keurmerk. Dat vieren we op zondag 22 mei met een picknick met streekproducten bij hunebed D30 in het bos van Exloo.

Doe je mee met de Cittaslow picknick?

Kom op zondag 22 mei om 14.00 uur naar hunebed D30 in Exloo
Iedereen is welkom, groot en klein, alleen, met vrienden of de hele familie
Neem iets te eten en te drinken mee voor jouw gezelschap + 2 extra mensen
Maak je eten of drinken zoveel mogelijk van regionaal geproduceerd voedsel (van Drentse wijn tot asperges)
Neem een kleed (of stoeltjes) mee om op te zitten
Naoberschap is een belangrijk onderdeel van Cittaslow. Misschien heb je een goed idee hoe je daar uiting aan kunt geven. Bijvoorbeeld door je buren mee te nemen, of door tijdens de picknick je eten en je deken met elkaar te delen.
Wie van heel ver komt, kan natuurlijk met de auto komen. Maar het is het leukste als zoveel mogelijk mensen op de fietsen naar het bos gaan
Spread the news! Gebruik de hashtag #cittaslowpicknick om je tweeps, vrienden, buren en dorpsgenoten te vertellen over de picknick
We vinden het leuk als je hieronder een reactie achterlaat, als je mee doet met de picknick. Daar kun je ook je vragen achterlaten. Of stuur ons een mailtje
Netwerken mag, maar hoeft niet
Neem aan het einde van de cittaslow picknick al je afval mee
Wie de plek niet kent, kan op google maps zoeken naar: D30, Boswachterij Exloo

Als het regent gaat de picknick niet door. Bij twijfel kun je hier op zondag 22 mei om 10.00 uur lezen of het doorgaat.

Meer over Cittaslow

Lees alles over Cittaslow Internationaal
Lees over Cittaslow in Borger-Odoorn

8 maart vrouwendag in Drenthe Workshop Mindful eten (eenmalig in Drenthe!) en Coffee & Good Company voor Verwende Prinsesjes

2011-01-29T15:49:00.000-08:00

GEEF JE SNEL OP ER ZIJN NOG EEN PAAR PLEKKEN!

Graag nodigen we je op 8 maart 2011 Internationale Vrouwendag uit voor 2 bijzondere bijeenkomsten:

9.30 - 11.30 uur

in de ochtend: Coffee & Good Company voor Verwende Prinsesjes

netwerken en ervaring uitwisselen met werkende vrouwen over de (on) balans tussen zorg en werk

19.30 - 22.00 uur

Eenmalig in Drenthe!

in de avond: Workshop Mindful eten, minder eten, meer genieten
door Nooit meer op Dieet trainer en ervaringsdeskundige Rita Zeelenberg

lees hier alle informatie =>

1. ochtendprogramma: Coffee & Good Company voor Verwende Prinsesjes
Van schrijfster Elma Drayer verscheen onlangs het boekje 'Verwende prinsesjes'. Hierin omschrijft ze dé Nederlandse vrouw als een verwend prinsesje. Nederland loopt op het gebied van vrouwenemancipatie achter op andere westerse landen. Vrouwen hebben volgens haar te veel keuzevrijheid gekregen. Ze werken te vaak niet of parttime.

Volgens Drayer zijn vrouwen niet geïnteresseerd in economische zelfstandigheid. We gedragen ons liever als verwend prinsesje.Het werk dat we doen moet vooral leuk zijn en als de partner genoeg verdient houden ze er vaak zelfs helemaal mee op. Drayer vindt dat vrouwen de plicht hebben om te werken met de mogelijkheden die ze hebben. Ze pleit zelfs voor het terugbetalen van de studiekosten mocht de vrouw na de bevalling thuis blijven.

lees hier over het boek Verwende Prinsesjes van Elma Drayer

Wat vindt jij? Werk je hard genoeg of ben jij verwend? Welke keuzes heb je gemaakt? Hoe gaat het met je zorgtaken? Wat gaat er goed en wat is er moeizaam. Praat mee over je leven, je werk, je zorgen, je kansen en je mening.

De ochtend wordt begeleidt door Esther de Charon de Saint Germain, communicatieadviseur en coach/trainer van groot Hart advies en Saskia Hector coach/trainer van de Jobfactor en de Salesfactor.
Deze netwerkbijeenkomst is de eerste in een reeks van Coffee & Good Company ochtenden en avonden die we in de komende tijd organiseren.

=> Er is plek voor maximaal 12 mensen, dus geef je snel op (voor 5 maart!) via: info@groothartadvies.nl o.v.v. "verwende prinsesjes" en het aantal personen waar je mee komt

=> Borgerderstraat 15, 9534PA Westdorp (Borger-Odoorn)

=> kosten: € 7,50 (contant te betalen)
=> T. 06 - 8323 8012

2. avondprogramma: Workshop Mindful eten, minder eten, meer genieten door Rita Zeelenberg

Om de kracht van mindful eten te ervaren is lezen niet genoeg. Mindful eten moet je ervaren! Daarom geeft Rita Zeelenberg vol enthousiasme workshops. Nu eenmalig in Drenthe.

Lees hier over Rita en haar bijzondere aanpak

Rita over haar workshop
In een korte workshop kun je aan den lijve te voelen wat mindfulness voor je eetpatroon kan betekenen. Behalve uitleg over de achtergronden en principes van mindfulness geef ik een paar oefeningen waardoor een wereld van smaken, geuren, gevoelens en gedachten opengaat. Je wordt aan het denken gezet over de vaak gedachteloze manier waarop je in het dagelijks leven met eten omgaat, en herkent de momenten waar jij in kleine stapjes verandering zou kunnen aanbrengen.

Je gaat

=> het verschil ervaren tussen gedachteloos of met aandacht eten
=> ontdekken hoe veel soorten honger je kunt hebben
=> al je zintuigen inzetten om je voedsel te ‘proeven’
=> merken hoe mindful eten je inzicht kan geven in patronen rondom je eetgedrag
=> minder eten, meer genieten!

Reacties van deelnemers
Deelnemers aan eerdere workshops gaven gemiddeld het rapportcijfer 8.8 voor de avond.

=> ‘De avond was voor mij echt een eye-opener’
=> ‘Leuke en leerzame avond. Het maakt duidelijk dat wij mensen heel vaak ondoordacht eten en daardoor teveel.’
=> ‘Goede mix van informatie en uitwisseling, uitgebalanceerd in theorie en praktijk.’
=> ‘Het interessantst vond ik de oefeningen, zoals het onderscheiden van de verschillende soorten honger: heel verhelderend!’

=> Er is plek voor maximaal 12 mensen, dus geef je snel op (voor 5 maart!) via: info@groothartadvies.nl o.v.v. "mindful eten" en het aantal personen waar je mee komt

=> Borgerderstraat 15, 9534PA Westdorp (Borger-Odoorn)

=> kosten: € 35,00
Je inschrijving is definitief als je betaling binnen is. Informatie hierover ontvang je als je je hebt opgegeven
=> T. 06 - 8323 8012

10 tips die je helpen bij het maken van je authentieke elevator pitch

2011-01-05T05:18:00.000-08:00

Vind je focus met je authentieke elevator pitch

Met je elevator pitch kun je een dienst of product voor het voetlicht van klanten brengen. Maar het is ook meer dan dat. Het maken van je authentieke pitch is een middel om je essentie te vinden. Door te focussen op de je essentie geef je antwoord op belangrijke vragen. Wat doe ik nou echt? Wat kan ik nou echt? Waarom doe ik het werk dat ik doe? Voor wie doe ik het werk dat ik doe? Waar sta ik voor?

Zeker voor de alleskunners onder ons is het belangrijk om te weten waar je onderscheidend vermogen ligt. Ben je coach, vormgever, spreker, violist én lerares (of iets in die trant....) en wil je weten wat de verbindende schakel is? Dan is je authentieke elevator pitch een must have.

Een authentieke elevator pitch brengt focus in je werk

Hoe maak ik mijn authentieke elevator pitch?

Een korte handleiding voor het maken van een authentieke handleiding kun je hier downloaden

veel plezier ermee!

Wil je gelijk aan het werk met het maken van je authentieke elevator pitch en focus krijgen op je werk en de essentie van je werkzaamheden? Volg dan de speciale workshop Maak je Authentieke Elevator Pitch
Informatie met data, kosten, plaats kun je hier downloaden

Vragen? Ik hoor ze graag

hartelijke groet,

Esther de Charon de Saint Germain

communicatieadviseur en coach/trainer

T. 06 8323 8012

E. info@groothartadvies.nl

Nu het einde van het jaar nadert.....

2010-12-22T11:42:00.000-08:00

Er is geen betere tijd om je leven te overdenken dan de decembermaand. De dagen zijn kort en de avonden lang. Het buitenvertier is minimaal en het warme huis lokt. Maak optimaal gebruik van deze tijd met deze tips.

tip 1: het jaar van *vul je eigen naam in* in beeld
Maak een lijst (in je hoofd of op papier) met 7 acties waar je trots op bent en 7 daden waar je minder blij mee bent. Het gaat echt om zaken waar je actief aan hebt deelgenomen. Hier maak je jouw persoonlijke jaaroverzicht 2010 van.

tip 2: Philip Freriks (of Sascha de Boer....) presenteert jouw persoonlijk Jaaroverzicht
Als je aan het wandelen bent (of autorijden, of op de bus staat te wachten) laat je in gedachten Philip Freriks jubelen over de geweldige daden die je in 2010 hebt verricht. Dat je eindelijk gestopt bent met lijnen, of dat je nu echt dat boek bent gaan schrijven.

Ook de 7 acties waar je niet blij mee bent laat je op enigszins besmuikte wijze vertellen door Philip. "Tsja, dames en heren en dan was was er weer fikse bonje op (...je eigen adres...) tussen (....degene met wie je ruzie had) en (*vul je eigen naam in*)."

tip 3: omhels en vermenigvuldig
Nu je jaar aan je voorbij is getrokken omhels je in gedachten al je daden. De 7 daden waar je blij mee bent bedank je. Het waren je eigen acties. Wees daar bewust trots op. Laat Philip er een Groot Dictee van maken en laat hem maar roepen hoe bijzonder je bent. Maak een buiging naar je publiek van driftig schrijvende gedicteerden. En draag met een grote glimlach jouw goede daden op aan het welzijn van alle levende wezens.

tip 4: omhels en laat los
Dit deel doe je alleen (Philip moet nu stil zijn). Zoek een plekje uit waar je je goed voelt. De 7 daden waar je niet blij mee bent, kijk je kalm en rustig, recht in de ogen. Wat is er gebeurt, wat was jouw aandeel, wat had je anders kunnen doen? Heb je iemand pijn gedaan? Misschien jezelf ook wel?
Ga rustig zitten met je ogen dicht. Adem goed in en uit en visualiseer je hart als een mooie stralende zon. Vraag dan in gedachten om vergeving. Aan jezelf of aan de ander. Komt er verdriet? Laat het dan maar komen. Houd je niet in, wees zacht voor jezelf.

tip 5: vier je kracht ook in 2011
Nu heb je de moeilijke en de mooie kanten van je eigen daden onder ogen gezien. Voel hoeveel kracht er in je zit. Kracht om kapot te maken, om te helen, kracht om je daden te zien en de kracht om te vergeven.
Nu je jouw daden van 2010 hebt losgelaten neem je vooral de kracht ervan mee naar het nieuwe jaar.

Alvast een vroege nieuwjaarswens

Ik wens je licht, inspiratie en succes toe in 2011 en hoop dat je het weer verder geeft

Esther de Charon de Saint Germain

Het nut van een hobby
De dag na Sinterklaas heb ik, zonder pauze en zonder koffie, een politiebureau, truck, politieauto en een motor van Lego in elkaar gezet. Sint had het pakket weliswaar aan mijn zoon gegeven, maar hij heeft de moeder een geweldige ochtend bezorgd. Ik heb gevraagd of mijn zoon volgend jaar een huis wil vragen aan de Goedheiligman.

Bureaustoel van Lego (foto James May/Top Gear)

hobby flow, het bestaat echt!
Want wat blijkt: heel geconcentreeerd met Lego aan de slag veroorzaakt pure FLOW. Dus haal de doos Lego van zolder en ga aan de slag.
Of doe zoals James May, presentator van Top Gear (die met dat lange haar) en bouw een huis (compleet met poes, wc papier, chocola en tandpasta) van Lego. 3,3 Miljoen Legosteentjes zijn er door de handen van de bouwers gegaan. Het huis is inmiddels afgebroken, zoals het hoort met Lego. Dat was niet makkelijk, maar het is wel de natuur van Lego.

Flow EN loslaten door Lego.....je moet er maar opkomen.

Het aanrecht van lego (foto James May/Top Gear)

De onverwachte schoonheid van pijn
Het zou zo makkelijk zijn als pijn, verdriet, armoede en oorlog er altijd lelijk uit zouden zien. En dat het uiterlijk van vrede, geluk en rijkdom altijd vol schoonheid was.

Dat het zo eenvoudig niet is, blijkt uit de beelden van Afghanistan en Pakistan. Twee landen waar mensen al jarenlang leven in oorlog, armoede en onzekerheid. Je zou verwachten dat na zo'n lange periode van ellende, er geen greintje schoonheid meer over zou zijn.

Maar wie de moeite neemt om verder te kijken ziet dat zelfs de puinhopen nog schoonheid in zich hebben zitten. Hoe is het mogelijk dat je ademloos kunt kijken naar een meisje in een kamp voor ontheemden?

Het Darulaman paleis in Afghanistan werd in de jaren
twintig gebouwd door Koning Amaullah als zetel voor
het parlement, maar werd nooit als zodanig gebruikt. (foto flickr)

Het Darulaman paleis na de beschietingen in de jaren
negentig tijdens de burgeroorlog (foto AP)

Het Darulaman paleis in de sneeuw (foto Daily Telegraph)

Een ontheemd meisje draagt haar brood in ontheemdenkamp
Yar Hussain in Swabi in Pakistan (foto Reuters)

Wie meer wil weten en zien over de geschiedenis en de stand van zaken in beide landen kan terecht op het uitstekende dossier over Afghanistan en Pakistan van NRC Handelsblad

groot Hart communicatie en vormgeving. Duurzame oplossingen voor ZZP'ers en MKB

2010-12-06T14:15:00.001-08:00

Op zoek naar een effectieve communicatie? Veel plannen, maar weet u niet hoe te beginnen?

Bij duurzaam communicatieadviesbureau groot Hart advies begrijpen we wat u nodig heeft. Wij zijn gespecialiseerd in vormgeving, communicatie, coaching, organisatie en strategie voor MKB bedrijven, organisaties, profit en non profit en ZZP'ers. Om u van dienst te zijn zetten wij onze kennis en ervaring op het gebied van vormgeving, communicatie, strategie, organisatie en coaching in.

Bij ons krijgt u de kwaliteit, inzet en ervaring van een groot ontwerpbureau, maar dan met een prijskaartje dat - juist in deze tijd - in uw budget past.

Wat doen we voor u?

COMMUNICATIE ADVIES STRATEGIE

HUISSTIJL VORMGEVING

TEKSTEN

ORGANISATIE

kleine en grote (bedrijfs-) evenementen
tentoonstellingen
symposia
groot Hart inspiratie-events

COACHING & TRAINING

Hoe authentieker u communiceert, hoe sterker uw identiteit is. Met de groot Hart aanpak zien, horen, lezen en ervaren uw klanten, prospects, medewerkers en concurrenten uw bedrijf als een eenheid. Neem contact met ons op. Dan komen we graag bij u langs.

wat levert het u op?

Hoe bijzonder uw diensten en producten ook zijn, zonder goede en slimme communicatie krijgt u niet de aandacht die u verdient. Wie zich duurzaam wil onderscheiden, laat actief weten hoe er wordt gewerkt en wat de plannen zijn. Zo creëert u vertrouwen. En dat is in onze tijd essentieel. Want informatie wordt vliegensvlug verspreid en niemand kan het zich veroorloven om imagoschade op te lopen. Omdat uw normen, waarden en uitstraling mede bepalend zijn voor de bedrijfsstrategie is goede, open en authentieke communicatie met al uw stakeholders essentieel.

groot Hart authentieke communicatie

groot Hart advies gelooft in bedrijven die zich inzetten voor een mooie wereld. Daarom adviseren wij u graag bij al uw communicatie met uw stakeholders. Intern en extern. Van concept tot strategie. Wij zetten onze kennis en ervaring in om uw duurzame communicatie te optimaliseren. Uw corporate identity – van uw briefpapier tot de manier waarop de telefoon wordt opgenomen en de inzet van social media – wordt zo een weergave van waar uw bedrijf voor staat.

onderscheid met groot Hart communicatie

Wij leggen al uw communicatie langs de People, Planet en Profit lat. Is het echt duurzaam. Wordt uw lange termijn visie verbeeld in al uw uitingen? Met een scherpe en brede blik nemen we al uw communicatie-uitingen in ogenschouw en vormen het tot een sterke eenheid.

de duurzame groot Hart communicatie aanpak

Onze aanpak is gericht op duurzame groei. Communicatie is geen poetsmiddel voor de buitenwereld, maar de weerklank van waar u echt voor staat.
Neem contact met ons op. Dan komen we graag bij u langs.

de 40+ moeder columns. afleveringen: 30-35

2010-12-06T13:47:00.000-08:00

Het leven begint bij 41

Tussen 2004 en 2006 schreef ik voor Ouders Online mijn ervaringen als oudere moeder

Ben je na je 40ste nog geschikt als moeder? Gaan de mensen dan vragen: "Bent u met uw kleinkind aan het wandelen?" Welke vooroordelen kom je tegen en hoe werkt het in de praktijk?

Mijn zoon is inmiddels bijna 6, maar voor oudere (en jongere) moeders zijn de stukken nog steeds actueel...

afleveringen 30 - 35

30. Uren, dagen, maanden, jaren vliegen in een zucht voorbij

Nooit is er genoeg tijd. Je staat op, je rommelt wat, en dan is het weer donker. De winter nadert alweer, dus die vreugdevolle lange zomerdagen zijn ook al weg. Het feit dat ik vandaag vanaf half zeven vanmorgen aan het werk ben en de avond alweer in zicht komt, helpt ook niet echt. Conclusie: het gaat gewoon te vlug.

Alles gaat te snel. Echt alles. Ik wil me weer vervelen, zoals je dat vroeger kon doen. Toen de schoolvakantie wel een jaar duurde en het altijd warm was en je urenlang als een zwabberige worm in het gras lag, en in de zon tuurde, totdat je alleen nog maar bolletjes zwart nabeeld zag. Die mate van lamlendigheid wil ik weer voelen.

Hang naar verveling

En het prinsje groeit ook te snel. Gister was mijn lichaam nog een bron van voedsel en moederwarmte. Vandaag is het klimrek, bijtring en makkelijk vervoermiddel. Ik weet ook wel waar mijn hang naar verveling vandaan komt. Wekenlang had ik mij verheugd op mijn veertien dagen vakantie met het prinsje. De crèche zou de poorten sluiten en dus mocht ik mij een halve maand uitleven als stay at home mom.

De eerste dag gingen we naar Artis. Dat was leuk. Op de terugweg vielen we met fiets en al om, en reed ik trillend naar huis. Voorop de fiets een hoopje ellende met een tand door de lip, en een bleek kopje met bloed. Wat er met de rest van de tijd is gebeurd, weet ik niet. Die heb ik volgepropt met activiteiten. Denk ik. Het is een beetje een vage herinnering geworden. Ergens in NEMO is het mis gegaan.

Respect voor ouders met meer dan 1 kind

In NEMO heeft mijn respect voor ouders met meer dan 1 kind reusachtige vormen aangenomen en verloor ik tegelijkertijd de helft van mijn hersencellen. Met twee prinsjes (een van mijzelf en een van mijn zus) en een prinsesje (ook van mijn zus) ging ik er naar toe. Het regende non-stop en daarom hadden alle ouders van Nederland bedacht dat NEMO the place to be was. Binnen was het een vochtig inferno van rennende en schreeuwende kinderen, die vier verdiepingen lang elektriciteit, zeepbellen en kabaal mochten veroorzaken.

Op mijn vraag hoe ouders dat zoal doen, adviseerde de suppoost vooral goede herkenningsafspraken te maken. Zo konden voorgoed verloren kinderen zoveel mogelijk worden voorkomen. In Artis had ik al kinderen met vetgekalkte 06-nummers op hun witte armpjes gezien. Dat briljante idee verdiende navolging, maar ik had alleen een lipstick bij me. Dus werd de regel: nooit van de verdieping af en als je mij kwijt bent, direct naar de trap lopen.

De peuterhemel op aarde

De koningskinderen van mijn zus wonen in een gemoedelijk dorp en waren in eerste instantie bevangen door ontzag voor de stadse wildheid. Maar allengs groeide het haar op hun elleboogjes en zag ik ze vanuit mijn ooghoeken heen en weer flitsen.

Razendsnel ontwikkelde ik drie sensoren. Een voor een 9-jarige meisje, een voor een 6-jarig jongetje, en een voor een watervlug monstertje van 19 maanden, die het vertikte om in die stomme wagen te blijven zitten. Wat begrijpelijk is. Honderden knopjes en stekkers. Dat moet toch de peuterhemel op aarde zijn.

Huizen die in staat van Zen verkeren

Eenmaal bijgekomen bezochten het prinsje en ik lang niet geziene vriendinnen. Maar ik had een belangrijk ding over het hoofd gezien. Mensen zonder kinderen hebben huizen die in staat van Zen verkeren.

Hoe had ik het kunnen vergeten? Hoelang had ik nou zelf in mijn vrijgezelle verdieping gewoond? Gek werd ik toen, van de kinderen van vrienden die de kalmte en het evenwicht van mijn huis verscheurden. Overal waar ze rondhobbelden lieten ze kruimels en chaos achter. Aardige mensen hoor, die vrienden, maar hun kinderen hadden ze niet in de hand. Want het is echt waar. Hoe langer ik alleen woonde, des te truttiger ik werd.

Welgemeend advies

Zodra vriendin F. de deur van haar prachtige flat opende, herkende ik in één oogopslag de gevaren. Alles op het brandschone witte tapijt was nieuwsgierig-kindonvriendelijk. Voordat ik het wist, stond het prinsje glunderend op de glazen tafel met de inhoud van het bonbonschaaltje in mond en knuistjes. De rest van het bezoek monopoliseerde hij actie en gesprek.

Het is nu dus officieel: ook ik heb mijn kind niet in de hand. Daarom mijn welgemeende advies aan mensen zonder kinderen die een goed gesprek willen met mensen mét kinderen: nodig de nakomelingen pas uit als ze met boek of Gameboy in de hoek kunnen zitten.

Moeder-en-zoon-vakantie

Maar goed. Toen was het zo ver. De moeder-en-zoon-vakantie was bijna om. Er restten ons slechts twee dagen. De eerste ochtend was ik een hoopje betraande ellende vanwege de voorbije tijden. Die middag herstelde ik mij, en besloot ik om er nu eens volop van te genieten.

Die laatste vrijdag was de hemel op aarde. De hele dag zijn we de deur niet uit geweest. Als twee zwabberende wurmen hebben we op de grond gelegen en met blokken gespeeld en piep-knars-fietsraces gehouden om de keukentafel.

Mijn lichaam stelde zich dankbaar in dienst als klimrek. Van de veertien dagen die we hadden, kwam ik één dag lang in de buurt van de innig gewenste zomer-lamlendigheid van vroeger. En dat samen met het prinsje. Dat is geen gekke score.

31. Party Stories onthult: beroemde oudere ouders

Zou het een trend zijn? Onze verslaggevers horen steeds vaker dat oudere celebrity's toch nog kinderen krijgen. Party Stories zocht ze op in hun prachtige woningen en luxe appartementen en vroeg ze: waarom nu pas?

Al snel blijkt dat ver zoeken niet nodig is. Bianca Hoogendijk, de lieftallige echtgenote van minister-president Balkenende, was al 39 jaar toen ze haar dochtertje Amelie kreeg. Behoorlijk op leeftijd dus.

Bianca Hoogendijk

Bianca Hoogendijk - lieftallige echtgenote...

Bianca geeft les aan de Universiteit van Rotterdam. Ze heeft haar eigen naam gehouden omdat ze op eigen kracht carrière wilde maken. Naar verluidt wilde Bianca pas met Jan-Peter gaan samenwonen toen bleek dat ze zwanger was. En dat terwijl het illustere stel al getrouwd was!

Immer jeugdig

In Engeland kijkt niemand gek op als een moeder boven de 40 is. In hoge regeringskringen is het namelijk heel gewoon om op latere leeftijd weer moeder te worden. Cherie Blair, de vrouw van de altijd jeugdig ogende premier Tony Blair, was zelfs al 45 toen ze erachter kwam dat ze weer zwanger was. Cherie, altijd herkenbaar aan haar opvallend brede mond, gaf toe zelf ook verbaasd te zijn over haar zwangerschap.

Cherie Blair Cherie Blair - zelf ook verbaasd...

Er wordt trouwens gefluisterd dat de nakomeling een ongelukje was. Verwekt tijdens een heerlijke vakantie in Italië! Inmiddels is baby Leo een gezonde Engelse jongen van 4 jaar oud. En zijn moeder werkt weer volop als advocaat en mensenrechten-activiste. Ze wordt regelmatig gezien in gezelschap van beroemde mannen als Bono, Sting en Mick Jagger. De steenrijke Mick, ook niet meer een van de jongsten, heeft inmiddels al een flinke kinderschare bij verschillende vrouwen.

Sexy zangeres

Ook Kate Bush werd pas heel laat moeder. De sexy zangeres die we kennen van prachtige liedjes als 'The man with the child in his eyes', koesterde al jaren een stille maar heel diepe kinderwens. De titel van haar ontroerende liedje was dan ook geen toeval!

Kate Bush

Kate Bush - speciale bevruchting?

Op 41-jarige leeftijd kreeg Kate eindelijk de zoon die ze al zo lang wenste. Ze noemde hem Bertie. Nadat het lang stil is geweest rondom de teruggetrokken levende zangeres, maakte ze onlangs weer een nieuwe CD, waarop tal van beroemdheden hun opwachting maken. Wie de vader van de kleine Bertie is, wil Kate niet zeggen. Geruchten dat ze zich op een speciale manier heeft laten bevruchten, wil de frêle chansonnière bevestigen noch ontkennen.

Slopende ziekte

Om nog even in Engeland te blijven: daar woont ook de bekendste oude moeder. Natuurlijk hebben we het over de excentrieke Madonna. De in Amerika geboren en getogen zangeres, die onlangs nog een daverende show in de Amsterdam ArenA gaf, heeft twee kinderen bij verschillende vaders. Ondanks haar gevorderde leeftijd zweert ze bij borstvoeding!

Madonna met kind

Madonna zweert bij borstvoeding!

De vader van haar opvallend mooie oudste dochter Lourdes, is een personal trainer. De onvermoeibare zangeres ontmoette hem in het park toen zij daar aan het hardlopen was. De relatie hield helaas niet lang stand.

Madonna, die haar eigen moeder al vroeg verloor aan een slopende ziekte, was 38 jaar toen zij haar dochter kreeg. In Engeland kwam ze de veel jongere Engelse regisseur Guy Ritchie tegen. Samen kregen zij een gezonde zoon, die ze Rocco noemden. Madonna was toen al 43 jaar!

Doortastende advocaat

De trend is ook in Hilversum doorgedrongen. Ook wij hebben beroemde vaders en moeders op leeftijd. De donkerharige Henriette Tol, die we kennen als musical-ster, en als doortastende advocaat in Keyzer & De Boer, was al 42 toen ze haar eerste kind kreeg.

Henriette Tol

Henriette Tol - "Helemaal fantastisch"

Henriette vertelde Party Stories dat ze het helemaal fantastisch vindt dat ze een dochter heeft. Wel piekert ze meer over het leven nu er een kleine meid in haar leven is. Maar, zo verzekerde ze ons, ze let nu extra goed op haar gezondheid en eet vooral veel biologische groenten.

Ook Henk van der Meijden, de beroemde Nederlandse journalist, werd pas op latere leeftijd vader. De nestor van het vaderlandse showbizz-nieuws, was al ver in de 40 toen hij zijn vrouw ontmoette en achter in de 50 toen hij vader werd van een mooie dochter!

Henk van der Meijden

Henk van der Meijden - Toi, toi, toi!

Henk was naar eigen zeggen vroeger een onmogelijk kind. Heel anders dan zijn eigen dochter. Maar hij geeft toe dat zo'n jonge meid een prachtige invulling is van zijn leven. Henk, die zich tegenwoordig vooral bezighoudt met het Chinese Staatscircus, is maar wat blij met zijn dochter, zo liet hij Party Stories weten. Toi, toi, toi, Henk!

Stoere Peter

Acteur Peter Faber, die momenteel weer schittert als de markante Evert Beukering in de realistische politieserie Van Speijk, kreeg drie jaar geleden nog een kind. De serie wordt opgenomen in een echte Amsterdamse achterstandswijk. Maar daar maakt stoere Peter zich niet druk om.

Peter Faber

Peter Faber - dolgelukkig

Peter is inmiddels alweer 62 en heeft maar liefst vijf kinderen uit vier huwelijken. De sympathieke acteur is dolgelukkig met zijn jongste kind, dat hem na drie jaar huwelijk geschonken werd door zijn veel jongere vrouw.

32. Oude moeder wil niet dood

Als je zo oud bent als ik, wordt de dagelijkse verzorging van het lichaam er niet eenvoudiger op. Want ik wil heel erg oud worden, zodat ik zo lang mogelijk bij mijn prinsenkind blijf. Voorbij zijn de nachten vol drank, dans en ongure types. Na de avondmaaltijd verlang ik al naar mijn bed.

Daarom zorg ik, zoals het een dame op leeftijd betaamt, goed voor lichaam en geest. Tenslotte ben ik al 43 en mijn zoon is 1 jaar. ALS hij later gaat studeren -– daar is hij uiteraard vrij in, want ik ben een makkelijke moeder – is hij 18 lentes jong en ik 60 jaar oud.

Verschrikte blik

Ik schrik er zelf van. Trek die lijn eens door. Het prinsje vindt het prinsesje van zijn dromen – of een ander prinsje, want ik profileer mij graag als tolerante moeder – en ze krijgen een prinsenkindje. Dan ben ik al snel 75 jaar. Dat is toch wel wat ouder.

Voor de duidelijkheid: dat van die hoge leeftijd wist ik van te voren. Maar als je er middenin zit, voelt het toch anders. Ik zit hier nu achter mijn computer en kijk met verschrikte blik naar de getallen op mijn beeldscherm. Ik ga van een 43-jarige babymoeder, via een 60-jarige moeder van een student naar een 75-jarige grootmoeder. En dat in minder dan 10 regels.

Terwijl ik dit schrijf, slaapt er in de kamer naast mij een perfect klein jongetje dat geen idee heeft dat zijn moeder zich zorgen maakt of ze er überhaupt nog wel is als hij zelf vader wordt. Want dat is natuurlijk waar de zorg vandaan komt. Dat ik dood ben voordat hij vol het leven in gaat. Nu is dat een risico dat we allemaal lopen. Levensbedreigende kanker, een bus die de bocht te krap neemt, een hart dat het opgeeft. Het kan maar gewoon zo voorbij zijn.

Aan mij zal het niet liggen

Maar zó gemakkelijk geef ik het niet op. Aan mij zal het niet liggen. Als er een ooit een kleinprinsje komt, wil ik het in mijn armen houden. Steunend op mijn rollator zal ik het stilwiegen. Nog weer even voor de duidelijkheid: áls er een kleinprinsje komt, natuurlijk. Want ik wil mij verder echt nergens mee bemoeien.

Tot die tijd is de zorg het ouder wordende lichaam in volle gang. Wat ik zoal doe? Ik sleep mij naar de veel te dure sportschool en beoefen de nobele sport van Spelen Met het Prinsje. Dat bestaat uit spellen als: rondjes rennen, prinsje vangen, prinsje jonassen, prinsje dragen, verstoppertje spelen, vrachtwagens zoeken en prinsje rondfietsen.

Be-lipstickt door het leven

Daarnaast eet ik mij ongans aan fruit en groente om de laatste overbodige kilo's eruit te werken. En dat terwijl ik bij voorkeur leef op een dieet van chocolade en bonbons. Verder smeer en verf ik dat het een lieve lust is. Het prinsje vindt het fascinerend en ziet het met open mond aan. Mocht hij over een poos be-lipstickt door het leven willen gaan, dan neem ik de volledige verantwoording op mij.

Tenslotte probeer ik twee dingen te doen die eigenlijk het allerbelangrijkst zijn. Ik doe mijn uiterste best om te genieten van het heden. Met de nadruk op Best Doen. Want ik vergeet het veel te vaak. Dan verdwijnt het levensgenot ergens tussen de zoektocht naar opdrachtgevers en de slinkende bankrekening. Maar daar helpt die ene bonbon dan weer.

Vergeet de Vrije Wil en het ALS

En ik heb eindelijk een Mark for Life t-shirt gekocht. En, beste lezer, dat ga ik nu keihard aanprijzen. Vergeet de Vrije Wil en het ALS maar, want ik ga mij nu ongegêneerd met je leven bemoeien.

Het Mark for Life t-shirt draag je een keer per maand om je borsten te onderzoeken op onregelmatigheden. 2 Cirkels met pijlen omringen pront je borsten. Je zou het shirt zo naar buiten aan willen trekken. Met een vrolijke roze pen markeer je de veranderingen op het shirt, zodat je de maand daarop weer ziet waar die gekke bobbel zat. Vandaar de naam Mark for Life. Het duurde bij mij ook even voordat het tot me doordrong. Hoe dan ook, het is een geweldig idee.

Ik kocht het deze week, en de winkeljuffrouw zei treurig dat veel mensen 19 euro te duur vonden voor zo'n shirtje. Ik niet. Ik ga mooi niet dood als een shirtje van 19 euro mij daarbij kan helpen. Slinkende bankrekening of niet. Bij 1 op de 9 vrouwen wordt borstkanker vastgesteld en 95% kan genezen. ALS je er maar snel genoeg bij bent. Dan is 19 euro het koopje van je leven.

Zorg dat je niet onnodig doodgaat

Beste moeder, jong of oud. Zorg ervoor dat je niet onnodig doodgaat. Zorg ervoor dat je je kleinkind nog kunt vasthouden. Ga naar www.markforlife.nl. Koop dat shirt en onderzoek die borsten. Bel de buurvrouw, mobiliseer je collega's en organiseer een Mark for Life cocktail party met je vriendinnen.

En als je nou toch op internet zit, ga dan ook even naar het weblog van de schrijfster Karin Spaink. Zij houdt een blog bij over haar borstkanker en liet zichzelf fotograferen met haar afgezette borst. Hoe ze het doet weet ik niet, maar ze krijgt het voor elkaar om mooi en trots de camera in te kijken. Daarmee katapulteert zij zich, wat mij betreft, naar de eerste plaats van de Meest Invloedrijke Vrouwen van Nederland.

En, beste vader, als je dit leest, haal dan snel dat shirt voor je geliefde en moeder van je kind. Gebruik de volgende vergadering eens om je collega's daar ook toe te bewegen. Wees een stoere vent en vertel het aan je vrienden. Verheug je nu al aan de café-tafel op die vakantie die je als opa en oma samen met je kleinkind gaat doorbrengen.

33. De moederkloek en het gevaar

In de stad is het gevaarlijk. Monsters loeren in alle hoeken en gaten. Overvallers wachten in portieken. Terroristen bouwen bommen in verloederde buitenwijken en verkrachters sluipen door steegjes.

Als u in een dorp woont, en als u denkt: "Ben ik even blij dat ik niet in de stad woon", dan heb ik nieuws voor u. In uw dorp is het ook niet pluis. TBS'ers op verlof bedenken er methoden om niet terug te keren naar hun kliniek. De buurman heeft een XTC-lab in zijn schuurtje. En in de straat achter u woont een vrouw die u misschien wel aardig groet, maar morgenochtend haar giftige adders in de sloot laat glijden.

Weg met Buiten

Misschien zit u nu te tut-tutten achter uw computer. "Kom, kom, dat valt toch allemaal wel mee". Dan heeft u zeker nog niet gelezen dat de helft van alle speeltuinen in Nederland onveilig is. Gemiddeld belanden er 7.000 kinderen per jaar op de EHBO. De kinderen die met een open knie ter plekke zijn opgelapt, zijn dus niet eens meegerekend.

Als zelfs de speeltuin al niet meer veilig is, dan lijkt er maar één oplossing te zijn. Alle deuren en ramen dicht. Niemand meer naar binnen. En Weg met Buiten. Want daar is het eng.

Binnen ook niet veilig

Maar binnen is het ook niet veilig. Keukens zijn een walhalla van dodelijke steekwapens. Trappen lonken lachend naar onachtzame benen en een hoofd dat er even niet bij is.

Dat de stekker iets te los zit, merk je pas als het te laat is. En laat ik dan maar niet beginnen over het medicijnkastje, de fles chloor, en de pot met verse thee op de rand van de tafel.

Allemaal zijn schuld

Waar komt al die angst-hysteria vandaan? Dat is de schuld van het prinsje. Voordat hij er was, bestond er geen gevaar. Gevaar is voor saaie mensen die niets durven.

Maar toen kwam het prinsje. En het prinsje moet heel blijven en goed beschermd. Dat gaat ook op voor al die andere monstertjes die zomaar de straat oversteken of van de trap springen.

Nu we thuis alle kastjes hebben dichtgekit, en alleen nog maar met plastic bestek eten, rijst al snel de vraag: zullen we dan maar naar een dorp verhuizen?

'Pippi Langkous'-jeugd

Ik ben zelf geboren en getogen in de stad. Ik zat op de wip in een aftands hofje. Mijn kleuterschool bevond zich aan het einde van een nauwe steeg. En ons huis stond aan een Haagse gracht, waar wel eens iemand in verdronk. Maar ik kan me niet herinneren dat ik ooit bang was.

Mijn geliefde komt uit een Drents dorp. Hij bouwde hutten in het bos en redde een vis in een zelf gegraven slootje. Een 'Pippi Langkous'-jeugd. Beetje nutteloos in het bos spelen en grootse avonturen beleven. Hij vond het fantastisch. Maar door mijn achterdochtige moederogen zie ik inmiddels overal gevaar. Dat gezellige slootje had wel net iets te diep kunnen zijn voor die kleine jongensbeentjes.

Superwoman in alledaagse vorm

Kennelijk moet ik zelf in actie komen. Alles om een panic room in huis en een bus pepersaus in mijn tas te voorkomen. Dus zet ik de moederkloek in.

Deze kloek woont al jaren in mij. Soms besef je dat soort dingen gewoon niet. Ze wil alles beschermen dat kleiner en zwakker is. Oude dame wordt bijna van haar sokken gelopen door boze pubers. BAM! daar is de kloek. Als een auto net te snel op het prinsje afkomt, maakt ze zich breed en groot, en heeft ze een allesverslindende kracht. De kloek is Superwoman in een alledaagse vorm.

Vleesgeworden beschermingsinstinct

Stiekem wist ik al dat de kloek in mij zat. Want de kloek is tenslotte vleesgeworden beschermingsinstinct. Een actieve beschermengel, die ook bij niet-religieuzen haar werk doet. Bij gevaar komt de herrie uit haar tenen en spreidt ze krachtig haar vleugels.

Ik weet niet hoe het met uw kloek is, maar die van mij is niet altijd diplomatiek of aardig. Mijn moederkloek heeft trekjes van een agressief monster. "Blijf met je poten van mijn dierbaren af." Maar met het verstrijken van de jaren is de kloek wel iets zachter en begrijpender geworden. Dat schijnt samen te gaan met het vermeerderen van grijze haren en het uitzakken van verschillende lichaams-onderdelen.

Altijd op wacht

Onveranderd is de resolute innerlijke kloek. Die staat altijd op wacht. Ook toen ik vorige week met mijn neefjes en nichtjes en het prinsje in de tram stond. Na een dag hoofdstedelijk kindervertier waren we uitgeput op weg naar huiselijke kalmte. Er was geen zitplaats meer. De kinderen waren misselijk van de poffertjes en moe van het sjokken. De kaartjesmevrouw schold me uit omdat ik in de weg stond.

Als klap op de vuurpijl stapte er een gek in, gekleed in een wit, met nepbloed besmeurd pak, en Hannibal Lector masker op. Daas zwaaide hij met een kettingzaag. In de angstige stilte die zijn verschijning opriep, dook ik als een beschermende kip op mijn kroost. Het nest vol kuikentjes moest worden beschermd door de moederkloek.

Bij navraag bleek dat ze de gek in kwestie niet eens hadden gezien. Met dank aan de efficiëntie van de kloek.

Moederkloek kan nog jaren mee

Mijn vader had ook een moederkloek in zich. Als jonge vader werd hij aangereden door een meneer in een grote auto. Mijn vader, een nette 'Indische jongen', viel van zijn fiets met mij, zijn eerstgeborene, achterop. In onmacht en woede spuugde mijn vader naar de man.

Veertig jaar later is mijn moeder de schok nog niet te boven. Maar nu ik zelf moeder ben, snap ik mijn vader wel. Want jij rijdt met je bak niet over mijn kind heen!

Ik heb veel waardering voor mijn kloek. Als het gevaar geweken is, aai ik haar, en geef ik haar wat lekkers. Tenslotte moet ze 24/7 klaar staan. "Jij bent een goede kloek, doe maar mooi je best." Als ik nu extra aardig voor haar ben, kan ze nog jaren mee.

34. De politieke achilleshiel

Mark Rutte is de zoon van een oudere moeder. Mark is 39 en zijn moeder is 82. Iedere week gaat hij bij haar eten. Sinds een jaar wast zijn moeder Marks vieze kleren niet meer. Want, zo vertelde hij afgelopen zaterdag in de Volkskrant, daar is ze zo zoetjesaan echt te oud voor.

Kijk, dat is nou een lieve zoon. Zou je denken. Maar Mark heeft ook een klein probleempje. Hij heeft namelijk geen vriendinnetje. Ook geen vriendje. En dat maakt hem, in de ogen van mogelijke kiezers, toch een beetje verdacht. Tegen de Volkskrant zei hij wel altijd iemand in beeld te hebben, maar van een concreet huwelijksvoorstel is het nog niet gekomen.

Opschrijfboekje vol leuke meisjes

Dat vind ik dan weer een beetje een eng beeld. Zou Mark met een opschrijfboekje vol leuke meisjes naar mama gaan? En dat ze dan samen bij de wekelijkse maaltijd de lijst bekijken?

"Oké mam", zegt Mark kordaat. "Wat vind je van Fleur? Ze is wel mooi. Blonde haren en fijn slank. Ja, ja, ik weet het; ze praat een beetje raar. Nou eh, ik weet het ook niet meer. Wat vind jij ervan?" Mark kijkt zijn moeder vertwijfeld aan. "Tsja, ik weet het niet hoor, jongen", antwoordt zijn moeder bezorgd. "Is die Rita niet meer iets voor jou?" "Ma-ham...", zegt Mark geïrriteerd, "die heeft al een man en bovendien valt ze niet op mij".

Moederskindje

Als oudere moeder slaat de schrik mij om het hart. Zou Mark Rutte het typische resultaat zijn van de zoon van een oudere moeder? Zou mijn eigen mannetje ook dat grijzige krijgen? Een lichaam dat te strak in het vel zit. Zou hij een openstaand streepjesoverhemd het toonbeeld van vlot vinden? Doe ik zijn was nog als hij al jaren uit huis is? Gooi ik zuchtend zijn kapotte onderbroeken weg en koop ik nieuwe bij de Hema? Oftewel: wordt mijn mannetje een moederskindje?

Eerlijk gezegd vind ik dat wel een gezellig vooruitzicht. Niet van die onderbroeken natuurlijk, want daar begin ik niet aan. Maar iedere week samen eten? Ben ik helemaal voor. Het is in ieder geval beter dan een jaarlijks verjaarsbezoekje met een bos anjers die naar benzine ruiken.

En over dat-ie grijzig wordt, hoef me ik sinds vandaag geen zorgen meer te maken. Alsof hij mijn angst vóelde, weigerde het mannetje vanmorgen een grijze broek aan te trekken. Hij wilde de oranje broek, met ruiten en veel ritsen. Het grijze truitje werd vol afgrijzen door de kamer gegooid. Rood wilde hij. De boodschap is duidelijk. Deze zoon van oude moeder vertoont geen spoor van grijzigheid.

Politici met kinderen

Maar hoe zit het dan met politici die zelf op latere leeftijd vader of moeder zijn geworden? Zouden die een beetje interessante afwijking hebben? Balkenende bijvoorbeeld, de vader van Amelie. Toen hem werd gevraagd of zijn dochter zich niet schaamde voor haar ongewone vader, snapte hij de vraag niet. "Wat een rare vraag", zei hij. Fout antwoord, Jan Peter! Alle kinderen ouder dan 4 jaar schamen zich voor hun ouders. Dat moet je toch zelf ook gemerkt hebben.

Ach, die arme kinderen van politici. Eigenlijk moet er een wet komen die voorschrijft dat ouders zich terugtrekken uit de politiek, als hun kinderen naar school gaan. Want zeg nou zelf, dat is best zielig. Je ziet het al gebeuren: een blond hittepetitje duwt haar klasgenoot in de hoek, met de woorden: "Mijn moeder vindt jouw vader een onwijze klootzak. Dat zei ze gisterenavond toen ze naar het journaal keek."

Standje 'daadkracht'

Voor mijn geestesoog trekken ze voorbij, de politici en hun familie. Zou de familie Bos gillend van het lachen van de bank afglijden als Wouter z'n gezicht weer op standje 'daadkracht' zet? "Kijk dan, kijk dan, kijk dan", wijst zijn broer hikkend naar het tv-scherm. "Daar gaat-ie weer!" En zou de tweeling van Femke Halsema verbijsterd heen en weer kijken van het tv-scherm naar hun moeder, die gewoon op de bank zit? Hoe kan dat nou? En waarom drinkt mama kalm een kopje koffie terwijl ze op het scherm zo ontzettend kwaad in dat apparaat praat? "Is mama boos?"

Jan Marijnissen heeft het goed aangepakt. Zijn hele familie zit in de gemeenteraad van Oss. Dochter Lilian werd op haar 4e al ingezet als promo-kleuter in de spotjes voor papa's partij. En nu is ze raadslid in Oss. Hoe zou dat thuis gaan? Zouden ze wel eens lamlendig met z'n allen naar slechte tv-programma's kijken? Of is alles politiek bij de Marijnissentjes?

Zie je het voor je? Klokslag 6 uur. Zittend op ongemakkelijke kaarsrechte stoelen. Slechts de hoognodige verlichting aan. Een dampend bord hutspot voor zich. Doodse stilte. Totdat moeder Marijnissen streng vraagt: "Lilian, waarom heb je mijn raadsvoorstel niet aangenomen?"

Blije Rita?

En hoe zou Rita Verdonk haar kinderen hebben opgevoed? Zou ze hen toespreken met die zelfde onderkoelde woede die ze onze huiskamers ingooit? De pupillen verdwijnen onder de oogleden, de bovenlip wordt nog verder naar binnen gezogen. "Oké jongens. Ik waarschuw één keer. Zo doen we dat hier niet. Mijn wet is hier de wet en als jullie je daar niet aan houden, dan kun je voorgoed bij de buren gaan wonen." Zoiets?

Of bestaat er ook een blije Rita? Iemand die vertederd lacht als haar kroost de gordijnen aan de muren vastplakt, en die daar géén enge maatregelen aan verbindt...

Familie als privé-graadmeter

Oftewel: zijn familieleden de achilleshiel van politici? Reflecteert hun 'thuis' hoe ze het eigenlijk echt bedoelen met dit land, maar wat ze in de ambtelijke brij verloren zijn? Is familie de privé-graadmeter voor hun ware bedoelingen? Hoe werkt zoiets?

Hoe zou het eigenlijk zijn als ik zelf politieke ambities had... Zouden de crèche-leidsters net zo leuk met het mannetje zijn? Of zouden ze extra achterdochtig worden als hij huilend afscheid neemt? "Zie je wel... In het debat van gister deed ze ook al zo achterlijk! Daar heeft het mannetje nu last van."

Hoe zou het zijn als ik thuis kwam en recht in twee boze, bruine, verwijtende ogen zou kijken, en hij kwaad zou zeggen: "Volgens Jeroen is het jóuw schuld dat zijn vader nu geen werk meer heeft! Jij bent stom, je bent nooit thuis en altijd aan het werk, en ik haat de politiek!"

Aan alle moeders, vaders, broers en zussen, partners, maar vooral de kinderen van politici: veel sterkte de komende weken.

35. Sint-is-in-het-land-huiltijd

Het begint al dagen voor Hij in het land is. Ik voel het langzaam opkomen. Het is weer Sint-is-in-het-land-huiltijd. Opgewonden blije kinderen, in combinatie met een statige Sint op paard, veroorzaken ontroering tot op het bot.

"Kijk eens mannetje. Daar is nou Sinterklaas", fluister ik dapper tegen mijn zoon, en slik mijn tranen weg.

Geen greintje twijfel

Mijn leven is in te delen in twee tijdperken. Pre-Sinterklaas en post-Sinterklaas. In het pre-tijdperk geloofde ik met een innige vurigheid in Sinterklaas. Voor het kleine meisje dat zich nooit ergens echt thuis voelde, was de Goedheiligman dé ware en rechtvaardige mens.

Er was geen greintje twijfel. Natuurlijk herkende ik mijn tante in de zwartgepoetste Piet die ons kwam bezoeken. En natuurlijk merkte ik dat er altijd iemand de kamer verliet, voordat een be-handschoende hand pepernoten naar binnen gooide. Maar dat was meer een universeel spel. En de opper-regisseur was Sinterklaas.

Mijn geloof in Sint Nicolaas was zó sterk, dat ik Sint, Piet en paard ook echt op de daken zag lopen. "Kijk 's Esther, daar lopen ze!" riep mijn moeder, en wees naar de Hoge Hoge daken aan de overkant. En ik zag ze. Temidden van schoorstenen en antennes stond Piet met een grote zak over de schouder. Sinterklaas zat majestueus hoog op het paard, dat ferm op de scheve dakpannen stond. En mijn verering voor zoveel liefde en durf groeide in mijn kinderhart.

CV-verwarmingsbuizen

Een paar jaar later, in onze doorzonwoning in de Bloemenwijk, hoorde ik de buurvrouw spottend praten over de onmogelijkheden van cadeautjes, Sint en CV-verwarmingsbuizen. Ik vergaf haar haar ongeloof en spot onmiddellijk. Natuurlijk kon ze niet weten dat Sinterklaas zich niet liet tegenhouden door zoiets futiels als een buis.

Maar de bewijzen tegen het bestaan van Sinterklaas stapelden zich op. "Oh, die moeder van je", mompelde mijn vader, toen ik een la vol tekeningen opentrok die we de avond daarvoor in onze kinderschoenen hadden gestopt. Voor het meisje dat zoveel van Sinterklaas hield, een extra bewijs van liefde. Die had Hij in al zijn goedheid natuurlijk aan mijn vader en moeder gegeven!

Vergeef het hen...

"Sinterklaas en Zwarte Piet. Allebei bestaan ze niet", riepen mijn schoolvriendinnetjes vrolijk. Beschaamd sjokte ik achter aan. "Ach lieve Sint", bad ik in stilte, "vergeef het hen, want zij weten niet wat zij doen."

De bijbelvasten onder u hebben waarschijnlijk al een link gemaakt. Ergens heb ik ooit Sint en God aan elkaar gekoppeld. Wat eigenlijk wel raar is. Want wij gingen vroeger veelvuldig naar een gebouw waar een in het zwart geklede man ontzettend lang en ontzettend hard aan het razen en tieren was. Dat God en die schreeuwende man een verbond hadden, kwam niet in mij op. Mijn God/Sinterklaas was een zachtmoedige geest die voor anderen leefde, alles zag en iedereen knipogend vergaf.

Overtuigd niet-gelover

Mijn geloof in het goede werd abrupt de nek omgedraaid. We zaten op zolder op een bed met een groene sprei, mijn moeder en ik, toen ze vertelde dat Sinterklaas een verzinsel was. Er volgde een heel verhaal over een ontstaansgeschiedenis.

Maar dat verhaal hoorde ik al niet meer. Hoe kun je het hart van een 7-jarige breken? Hoe kun je zó liegen en bedriegen? Weg onvoorwaardelijke liefde, trouw, vergevingsgezindheid. Weg goedheid van alle mensen. Mijn 7-jarige brein maakte snel de rekening op. Sinterklaas bestaat niet, dus God bestaat ook niet. Zeven jaar en overtuigd niet-gelover in een huis vol gelovenden.

Onvoorstelbaar onzinnig boek

Het jaar daarop werd besloten het rustig aan te doen met de Sinterklaas-cadeaus. Mijn oogst bestond uit een boekje met daarin een verhaal van een man die zijn ouders verloochende. De man had zich beschaamd weggedraaid toen pa met een aftandse wagen langskwam. Natuurlijk liep het slecht af met de zoon. En uiteraard openden de ouders, die van bescheiden komaf waren, hun huis voor hun verloren zoon.

God speelde een niet onaanzienlijke rol in de verzoening. Maar daar geloofde ik niet meer in. Ik vond het dus een onvoorstelbaar onzinnig boek.

Probleem was alleen dat we onze cadeautjes mee naar school mochten nemen om aan elkaar te laten zien. De ochtend na 5 december werd ik omringd door blije klasgenoten met dozen Electro en poppen met echt groeiend haar. En ik had alleen dat stomme boek. Ik had drommels goed in de gaten dat dit niet leuk was voor mijn ouders. Die hadden immers dat idiote boek gekocht. Vóór alles wilde ik voorkomen dat mijn mede-leerlingen mijn ouders zouden uitlachen.

Die middag nam ik dus een oude Noorse trui mee en vertelde ik mijn klas dat ik die natuurlijk óók nog had gekregen. Toen mijn moeder achter mijn leugen kwam, volgde er straf. Waarom was ik toch zo ontevreden. Moest ik er nou echt nog een trui bij verzinnen?

Blije kabouters

Dit soort taferelen verbeterde de band tussen Sint en mij niet. Eenmaal uit huis vergat ik het '5 december'-gebeuren. Stomme Hollandse folklore. Burgerlijk gedoe. Commerciële zooi. Ik vergat het zó goed, dat ik ook die duizenden kinderen vergat die wél geloven.

Op een koude zaterdag fietste ik mijzelf klem in de Sinterklaas-optocht. Verbijsterd herkende ik in al die blije kabouters mijn geloof in de goedheid van een mens. Mijn grootstedelijk cynisme smolt weg bij al dat onbevangen kindergeluk. Ik probeerde mij te vermannen. Maar het was te laat. De sluizen waren geopend en jankend fietste ik langs het tetterende grut.

De eerste buit is binnen

Het is inmiddels jaren later. Tussen de God van de schreeuwende man in zwart en mij komt het nooit meer goed. Maar de geest van mijn kindersinterklaas heeft zich ferm in mij genesteld. En nu loopt er zowaar bij mij thuis een blije kabouter rond.

Dit jaar heeft hij zelf zijn schoen gezet. Hij snapt er niets van. Maar de eerste buit is binnen. We hebben samen de aankomst van Sinterklaas bekeken. Ik, vaatdoek-achtig, diep ontroerd, vechtend tegen die irritante tranen. "Kijk, daar is Sinterklaas", zeg ik en hij kijkt me stralend aan.

Over 5 jaar moet ik 'm vertellen dat het allemaal verzonnen was. Ik denk dat het mannetje iets minder vast zal geloven dan zijn oude moeder. Maar ik wens met heel mijn hart dat hij altijd zal vertrouwen op de goedheid van mijn kindersinterklaas.

Esther de Charon de Saint Germain

de 40+ moeder columns. afleveringen: 21-30

2010-12-06T13:36:00.000-08:00

Soms is het leven net een bevalling. Je hebt een vermoeden van wat er komen gaat, maar geen idee van de uitvoering. Als het dan zover is, dan hoop je dat het zo snel mogelijk stopt en daarna lijkt het alweer gewoon. Voortschrijdend Inzicht noemen we dat. Het zorgt ervoor dat je als 18-jarige geen idee hebt van wat je te wachten staat en dat je jaren later, terugkijkend op je leven, verzucht: "Had ik dat toen maar geweten. Dan had ik het allemaal heel anders aangepakt".

Tijdens die had-ik-dat-toen-maar-geweten momenten kan ik mij wel voor de kop slaan. Sinds ik moeder ben, heb ik veel van dat soort leermomenten. Bij wijze van eenmalige boetedoening hierbij een openbaar excuus.

Ik wil mijn excuses aanbieden aan iedereen van wie ik het kind maar met een half oog heb bekeken, en aan iedereen van wie ik de verhalen over het eerste woordje en de slapeloze nachten maar met een half oor beluisterde.

Sorry dat ik niet op jullie kinderfeestjes kwam. En het spijt me dat toen ik wel kwam, ik – nog dronken van het feestje van de nacht ervoor – brak in de hoek zat te wachten tot ik weer naar bed mocht. Ook heel vervelend dat ik regelmatig de namen van jullie kinderen vergat en stelselmatig geboortecadeautjes beloofde maar ze nooit gaf.

Sorry voor al het roken en dan vooral voor de stank. Ik wist best dat je er longkanker van kan krijgen, maar die waarschuwing wilde maar niet beklijven. Mijn excuses voor de keren dat ik op bezoek kwam en snel voor de deur een sigaret wegrookte en ik met een sterke breathmint frisheid wilde afdwingen. Jullie moesten een stinkende asbak verwelkomen met een walm pepermunt als dessert.

Het meeste spijt heb ik nog van de keren dat ik naast jullie kind heb zitten roken. Weliswaar met een uitgestrekte arm en onderwijl heftig de andere kant opblazen. Maar toch. Sorry, sorry, sorry. Dat jullie me toen niet weg hebben gestuurd!

Alle mensen in de stad onder wier raam ik midden in de nacht semi-filosofische gesprekken voerde over het leven, of er ruzie maakte met een geliefde of die uitgebreid afzoende, wil ik bedanken voor hun geduld.

En ik zou speciaal mijn verontschuldigingen willen aanbieden aan alle mensen die op zondagochtend zo rond een uur of 6 wakker werden van mij en mijn vrienden. We waren zo vol van onze onaangepaste wildheid, dat we even geen rekening hielden met uw broodnodige zondagsrust. Bedankt dat jullie geen emmer water over ons hebben gegooid. En sorry dat ik jullie kinderen wakker heb gemaakt, net nadat ze eindelijk in slaap waren gesust. Ik weet niet of ik zo coulant kan zijn.

Tegenover de vrouwen die 40 waren toen ik dat nog lang niet was, en ook in de Roxy dansten, buig ik vol schaamte het hoofd. Jullie waren inderdaad hip in je Jean Paul Gaultier topjes. En het was gewoon niet aardig om jullie af te serveren met een hautaine hoofdknik, en te zeggen: "Moet je haar zien met die bh. Ze is Enorm Oud. Zeker Veertig!". Ik snap bij nader inzien vooral niet waar jullie de energie vandaan haalden om rond 5 uur nog zo zelfverzekerd op de dansvloer te staan.

Tegen mijn eigen lichaam wil ik mijn oprechte excuses aanbieden voor het permanent onderwaarderen van je vorm en vermogen. Je maakte me ongelukkig omdat je nooit de bonenstaak-proporties aannam die ik zo vurig wenste. "Lieve Heer, als u bestaat, maak mij dan dun", bad ik voor het slapengaan. Maar ik werd niet mager en ook niet blond en ook kreeg ik het geld nooit bijeen om mijn prominente gok om te bouwen naar een meer adellijk neusje met nerveus trillende vleugels. Het spijt me dat ik het normaal vond dat je het bijna altijd deed en dat ik het vanzelfsprekend vond dat niets hing en lekker strak om het vetlaagje heen spande.

En nu ik toch bezig ben, wil ik nu vast bij voorbaat mijn verontschuldigingen aanbieden aan de volgende bevolkingsgroepen:

# aan oudere vrouwen die denken dat ze op hun leeftijd mogen opgaan in het behang. Sorry dat ik blij ben dat ik jullie nog steeds niet ben;

# aan de jonge hertjes die zich samen met mij omkleden in de sportschool. Sorry dat ik een steek van jaloezie voel en speur naar onvolkomenheden in jullie hoogpotige meisjeslichamen. Het spijt me dat ik me erger aan jullie schaamteloosheid, jullie gebabbel door je gepimpte telefoontjes, het feit dat ik schijnbaar onzichtbaar ben en steevast met "U" wordt aangesproken. In werkelijkheid lig ik amechtig van bewondering aan jullie voeten en wenste ik dat ik destijds iets meer op jullie had geleken.

Tenslotte. Vanwege de wetten die aan het Voortschrijdend Inzicht ten grondslag liggen, zijn mijn excuses gebaseerd op de hang-ups waar ik nu aan lijd. Kom over een jaar of tien maar weer terug voor wat echte inzichten. Ben benieuwd wat ik dan weer allemaal gedaan heb.

22. Een verstandige meid neemt ruimschoots haar tijd

Van tijd tot tijd betrap ik mijzelf op de gedachte dat deze column misschien wel overbodig is. Ik had van alles te vertellen over mijn leven als moeder, vrouw en ondernemer. Daar lag het echt niet aan. Maar ging deze column niet over een Oudere Moeder?

De laatste tijd gebeurde er niets meer dat mij tegen de haren instreek. Er werd geen anti-veertigplusmoeders-tegenwicht geboden. Het leek wel of het niemand meer iets kon schelen dat die moeders er überhaupt waren.

PvdA

Tót ik gewekt werd door verschillende berichten in de media. Eerst was daar het bericht dat de PvdA een babypas voor zwangere vrouwen wil. Kamerlid Khadija Arib, zelf uit 1960, wil dat zwangere vrouwen een boekje krijgen waarin hun medische geschiedenis staat. Doel is het voorkomen van miscommunicatie, zodat er minder baby's sterven.

De PvdA vindt dat de overheid moet bevorderen dat vrouwen op jongere leeftijd aan de kinderen gaan. Oudere moeders hebben meer kans op problemen tijdens de zwangerschap. Arib heeft de oplossing gevonden: 'Een verstandige meid begint op tijd', aldus de Volkskrant van 28 januari. En om dat een beetje leuk op gang te helpen, zo redeneert de PvdA, is er meer en goede kinderopvang nodig.

Mokkig

Ik weet heus wel dat er een kern van waarheid in schuilt, maar toch wordt alles in mij mokkig als ik het lees. In deze oplossing ligt een vermeende maakbaarheid van ons leven besloten.

Ook weet ik dat mijn eigen leven niet maatgevend is. Maar al had ik geld tóe gekregen van de kinderopvang, dan was ik echt niet eerder moeder geworden. En uit de reacties die ik krijg, weet ik inmiddels dat ik niet de enige ben.

Kim van Kooten

Een week later nestel ik mij met de weekendkranten op de bank. Tijdens het kinderloze tijdperk deed ik dat altijd in het midden van de kamer. Een zuchtende echtgenoot liep dan in een grote boog om mij heen. Maar mijn zoon is iets minder gezeglijk, en dol op een potje krantenscheuren. Goed. Daar zat ik op de bank en las in de bijlage van het Parool een interview met Kim van Kooten over haar rol in de Talpa serie Evelien.

De interviewer vraagt of ze niet een beetje jong is voor de rol van de 40-jarige Evelien. Maar dat de rol door een jongere actrice wordt gespeeld, blijkt niet erg. Want, zo zegt de interviewer: "Met 32 jaar kun je kinderen van 10 hebben, al zijn moeders tegenwoordig doorgaans wat ouder." En wat zegt Kim van Kooten? "Ja. De carrièremoeders."

Pardon?! Carrièremoeders? "Moet je nou horen", roep ik vanaf de bank, "wat Kim van Kooten, ja, inderdaad, die Leuke Slimme Mooie Kim van Kooten, over oudere moeders zegt." Geliefde vindt het ook stom.

Sylvia Witteman

Ik ga verder met de Volkskrant en lees als eerste de column van Sylvia Witteman. Ik heb er zin in, want ik houd van haar bloemige uitgesprokenheid. Wittemans column heeft als titel 'Biezen mandje'. Ze schrijft dat ze weer babyverlangens heeft, nu haar eigen grut de staat van hapbaar kinderspek is ontgroeid.

Maar er zijn allemaal redenen om het niet te doen. En een van die redenen is dat je na je veertigste de goden verzoekt om zwanger te worden: "Weer die angstige blikken op het echoscherm". Voor het lichaam is het ook niet best, denkt ze. "Een zwangerschap op mijn leeftijd zal de toch al zo geteisterde buikwand tot een zwabberend vetschort doen uitzakken."

Ik grijp terloops naar mijn oude buik. Als ik 'm intrek en een onderbroek type korset draag, vind ik het best te doen.

Vuurpijl-klap

Ik weet dat beide dames geen kruistocht tegen de oudere moeder voeren; zo achterdochtig ben ik nou ook weer niet. Maar twee klappen binnen in één zaterdagse-kranten-sessie is best veel.

Maar de vuurpijl-klap moet nog komen. Die avond belt vriendin L. "Weet je dat dat rare stukje uit de krant nu ook op internet staat?" roept ze opgewonden door de telefoon. "Er hebben allemaal mensen op gereageerd."

Het gaat om een mini-interviewtje dat ik over de telefoon gaf, met als onderwerp: 'voor het eerst met je kind op vakantie'. Het was een kort-door-de-bocht stukje dat mijn woorden volledig uit de context had gehaald. Ik was blij dat bijna niemand die ik kende het had gezien. Ik klaagde vooral over hoe zwaar ik het had, toen ik met man en kind ging kamperen op het platteland.

Totaal geen kaas van gegeten

Ik bekeek de site en al mijn angsten werden bewaarheid. Eerst kwam onze foto. Geliefde en zoon keken heel zoet naar de fotograaf en ik keek arrogant met hoog opgetrokken wenkbrauwen de camera in. Vervolgens kwam het interviewtje en dan een hele rits mensen die mij een aansteller vonden.

Vooral ene Mary. Ik citeer: "Op de eerste plaats denk ik na het lezen van dit stukje, waarom heb je in hemels naam nog een kind gekregen op jouw leeftijd? Schijnbaar heb je er totaal geen kaas van gegeten en was je niet (goed) voorbereid!"

Even slikken

Okay Mary, bedankt voor deze constructieve bijdrage. Geliefde en ik hakten Mary verbaal in mootjes. Maar het stak me echt. Zelfs als ik haar woorden hier tik, moet ik even slikken. Het valt ook niet mee om te lijden aan het syndroom van je-vindt-me-toch-wel-aardig-leuk-en-slim?

Bijkomend voordeel van dit alles is dat ik strijdlustig doorga met mijn column. Het is maar goed dat ik zo lui en actie-onbereid ben. Anders zou ik een pressiegroep in het leven roepen met als naam: 'Een verstandige meid neemt ruimschoots haar tijd'.

23. Een wijze vrouw van achttien lentes

Het is vrijdag. Mamadag. Een dag om naar uit kijken. Ik ga samen met de kleine poppedijne leuke dingen doen. Ik heb er zin in. Het mannetje ook. Mijn haar is kappervers aantrekkelijk. Het saaie 'achter de orenhaar' is ververst naar korte wilde krullen. Rode lippen, blauwe gymschoenen, hippe jas. We zijn jong en blij en gaan boodschappen doen.

Het is nog ochtend en de drukte is te overzien. Bij de kassa jongleer ik met de weekendvoorraad. Ik duik onder de kar om er zoveel mogelijk in te gooien. Ach, wat maakt het uit, ik ben jong en lenig en kan alles aan.

"Prrr"

Achter mij ontstaat enige commotie. Twee parkeerwachten van Turkse komaf, midden twintig, mogen van de winkeljuffrouw voordringen. Terwijl ik heen en weer duik tussen kassa en kinderwagen vermaken de heren mijn zoon.

"Prrr" wordt er gekriebeld en gekieteld. Leuk, al die vrolijkheid. "Is dat jouw kind?", vraagt de langste. Ik ben helemaal in de geest van mijn eigen vermeende jeugdigheid en denk, in een verre hoek van mijn hersenen, dat het – bijna – lijkt alsof er met mij geflirt wordt. Misschien vinden ze me niet zo'n moederlijk type. "Nee, hoor", hoor ik mijzelf guitig zeggen. "Ik heb 'm op straat gevonden en vond hem zo leuk dat ik 'm heb meegenomen."

Even stil

Het is even stil achter mij. Ik voel dat ze elkaar aankijken en wacht op een geestig antwoord. "Wat zegt ze nou? Dat is toch gewoon de oma?", zegt de een. Ik zie niets, maar ik weet zeker dat de lange met zijn hand een beweging van ach-la-maar maakt. "Ja, het is gewoon de oma", zegt-ie. Nu ben ik niet alleen oud, maar kennelijk ook nog doof.

Ik ben verbijsterd. Van vrolijke twintiger naar het bejaardenhuis in minder dan een minuut. Mijn ego vertrapt door twee parkeerwachten. Met afhangende schouders sjok ik naar huis. Boodschappen aan de kar. Kleinkind in de kar.

Dat ik me zó laat beïnvloeden door de opmerking van twee parkeerwachten. Parkeerwachten... mompel ik, nou ja, parkeerwachten, nou ja, oma.

Basisleeftijd

Maar eigenlijk weet ik best waarom ik zo van slag ben. Het schijnt dat iedereen een natuurlijke leeftijd heeft. Het is een basisleeftijd waarop je bent blijven hangen. Die van mij is 25. Eigenlijk is het 18, maar dat is helemaal zo jong.

Hoe dan ook, ik vergeet gewoonweg dat ik 43 ben. Ik denk oprecht dat ik 25 – oké vooruit, 18 jaar – ben. Het is nogal verwarrend. En aangezien ik het zelf ook niet snap, kan ik het ook niet goed uitleggen.

Geestelijk bagage

Feit is dat ik 43 ben en moeder van een jongetje van 1 jaar. Daar hoort een bijpassend hoofd en lichaam bij. Dan is er de geestelijk bagage. Die voelt jaren ouder dan 43. Die woont al jaren tot volle tevredenheid in huize De Laatste Winter.

Maar dan is die 18-jarige deerne er weer. Die vindt het fijn om een beetje rond te trappen. Kijkt gelukkig rond als ze een gezelschap nette dames kan laten stilvallen met een onbehouwen opmerking. En die staat er nog steeds van te kijken als ze met alle egards wordt geholpen in een keurige winkel.

Leuk en hip

Als ik in de H&M shirtjes uitzoek en ik zie mijn 'natuurlijke leeftijdsgenoten' dubben over paars of groen, dan bemoei ik me ermee. Hé, ik ben ook leuk en hip en heel goed in kledingadvies. Steevast krijg ik dan een achterdochtige blik, gevolgd door een vaag "Oja, dank u wel". Ik zie ze het lijstje afgaan: oude vrouw. Misschien een vriendin van mijn moeder? Ik zal maar iets beleefds zeggen.

Zij zien de kop van een 43-jarige en ik voel de geest van een 18-jarige. Soms is dat geen gelukkige combinatie, het botst nogal. "Dank U wel, mevrouw", zegt de moeder voor wie ik de crèchedeur openhoud. Haar kind is twee jaar ouder dan het mijne. "Wat zegt U mevrouw?", vraagt het winkelmeisje, tegen wie ik een gezellig meiden-onder-elkaar grapje maak. "Nou, ik raad u toch de wat steviger crème voor de rijpere huid aan", zegt de jongen van de beauty-counter.

De 18-jarige raakt in de war van al die U's en Mevrouwen.

Huppelende, verbaasde belofte

Even voor de duidelijkheid. Ik ben blij dat ik geen 18 meer ben. Het is fijn om 43 te zijn. Ik kan het iedereen aanraden. Maar het voelt ook erg prettig om iets van die huppelende, verbaasde belofte van de 18-jarige in mij te voelen. Alsof het blijvend lente is. Misschien moet ik het alleen iets minder sterk gaan voelen. Zodat ik wat minder schrik van mijn interne generatiekloof.

Ach, ik weet het ook niet. Kennelijk verenig ik een heel scala vrouwen in mijzelf. De wijze grijze dame, de liefdevolle moeder en de wilde meid. Wie weet kan een psychiater met te veel tijd er nog iets mee.

24. Het meisje van de Tinaclub

Als je van je 18e tot je 40e alleen woont, is het voeren van een onberispelijk huishouden geen groot levensthema. Van nature ben ik geen groot schoonmaak-wonder.

Laat ik vooral eerlijk zijn. Ik maak rommel. Daar ben ik heel erg goed in. Altijd al geweest. Het is niet eens rommel, het is chaos. Ik herinner me nog levendig dat ik door mijn ouders naar mijn kamer werd gestuurd om 'die ongelofelijke bende' op te ruimen. Dan zat ik met een krom ruggetje op de rand van mijn onopgemaakte meisjesbed. Werkelijk niets lag op z'n plek en ik pijnigde mijn ongelukkige meisjeshersenen met de vraag: "Hoe heb ik het in vredesnaam zover laten komen?"

In plaats van op te ruimen verslond ik de Tinaclub, het lijfblad voor meiden in de jaren '70. En dan vooral de foto's van mooie meisjeskamers met een thema. Was het thema 'blauw', dan was alles blauw. Mooie blauwe kussens, een vlekkeloos opgemaakt blauw bed, en spulletjes opgeborgen in beeldschone zelfgemaakte blauwe dozen.

Mooi, schoon en gelukkig

Temidden van al deze creatieve uitspattingen zat een meisje dat mooi, schoon en gelukkig was. Uiteraard in een onberispelijke blauwe spijkerbroek met bijpassend kek blauw bloesje. Wáárom kon ik niet zo zijn? Wáárom kon ik geen geduld en discipline opbrengen? En vooral: wáárom was ik zo ongeorganiseerd?

Eenmaal op kamers veranderde er niets. Alhoewel ik ondertussen wel een meester was geworden in opruimen met de Franse slag. Op de kunstacademie verwarde ik de chaos om mij heen met inspiratie. Eenmaal op de universiteit was die chaos alleen maar lastig. Vooral als er iets af moest.

Eén minuut voor de ultieme inlevertijd arriveerde ik hijgend bij de kamer van de docent. Mijn paper werd met een licht afkeurend knikje aangenomen. Ik schaamde me diep voor het ingeleverde Type-ex maanlandschap. En weer stelde ik mij de vraag: "Waarom ben ik zo toch ongeorganiseerd?"

Kostbare opruimtijd

Eenmaal afgestudeerd werd het niet beter. Onder het motto van 'wat ik niet zie, dat is er ook niet', liet ik met gemak de afwas een paar weken staan. Soms kon het bezoek het niet meer aanzien, en ging het spontaan aan de slag. Het was echt niet zo dat ik me niet schaamde.

Aangekondigd bezoek werd in een opgeruimd huis ontvangen. Daar was ik dan wel een dag mee bezig geweest. En als er ónverwacht bezoek kwam, dan smeet ik schoenen, bh's, lege bonbondozen en stapels kranten achter de bank. Gelukkig woonde ik op de derde verdieping, waardoor het even duurde voor ze boven waren. Dat leverde mij kostbare opruimtijd op.

Schaamrood op de kaken

Iedere keer als ik – met het schaamrood op de kaken – stapels boeken en papieren wegduwde voor de gefronste blik van het bezoek, vroeg ik mij af: "Waarom kan ik het geduld en de discipline niet opbrengen om zo te zijn als het meisje van de Tinaclub?"

Bijna vier jaar geleden, op koninginnedag, kwam ik mijn geliefde tegen. Hij woonde ook al zo'n 20 jaar alleen. Geliefde is een beetje anders dan ik. Zeg maar gerust: precies het tegenovergestelde. Chaoot versus Pietje Precies.

Dat leverde vuurwerk op en kostte nogal wat aanpassingsvermogen. Maar toen arriveerde het mannetje in ons midden. Hij gooide het leven van Chaoot en Pietje Precies pas écht door de war.

Ik doe het voor de mannen

Helaas kan ik dit stukje niet afsluiten met een happy end. Want er is geen enkele verbetering in zicht. Wel nieuw plezier. Schoonmaken, de was doen, opruimen: het heeft opeens zin. Het is ergens goed voor. Ik doe het voor de mannen.

Ergens diep in de Chaoot is een verzorgend wezen opgestaan. De kasten van het mannetje zijn een wonder van georganiseerde indeling. Het meisje van Tinaclub zou in tranen uitbarsten als ze het zou zien. In het kader van de eerlijkheid moet ik er wel bijzeggen dat er iedere week wordt schoongemaakt door I., onze onvolprezen schoonmaakster. Bovendien zou het Tinaclub-meisje gillend wegrennen als ze mijn kasten zou zien.

Kijk wat mama allemaal kan!

Maar ik zie mijzelf bedrijvig heen en weer lopen tussen wasmanden, kasten en de wasmachine. Het mannetje hobbelt nieuwsgierig achter mij aan. Met glimmende ogen van de pret. Kijk nou, wat mama allemaal kan!

Geliefde is zo slim om mij veelvuldig te prijzen voor mijn huishoudwerkzaamheden en mij te verwennen met heerlijke maaltijden. Alle intellectuele en geestelijke bagage ten spijt is dat blijkbaar precies wat Chaoot nodig heeft. Mijn mannen geven mij het gevoel dat ik het meisje van de Tinaclub ben.

25. Familiejaloezie

In mijn stukjes ben ik soms behoorlijk openhartig, althans dat vind ik zelf. Ik sta er soms zelf van te kijken. Met schijnbaar groot gemak verspreid ik mijn zwakheden over de elektronische snelweg. Ik vind het veel leuker om vage angsten en losgeslagen emoties te beschrijven, dan de perfecte staat waarin mijn zoon verkeert. Ik kan schrijven over de prachtige dag in Artis, dat knalblauw hem zo leuk staat, en hoe fijn het knuffelen is. Maar u merkt het al: leuk voor mij. Voor u niets aan.

Dus etaleer ik met een vette knipoog blijmoedig de minder fraaie kanten van mijn karakter. Dat dit niet door iedereen wordt begrepen, blijkt uit e-mails van verontwaardigde lezers. "Hoe kun je dat nou doen?" vragen ze. Maar er zijn ook lezers die wel zich herkennen in mijn vele karakterfouten.

Nu doet het openbaar spijt en schuld betuigen het al jaren goed in Nederland. De huisvrouw uit Bruinesse gaat bij de buurvrouw op bezoek om te zegen dat het haar spijt dat ze de buurman haar bed in heeft gesleept. De camera loopt mee als openbare stok achter de deur. Wij zitten thuis met samengeknepen billen van plaatsvervangende schaamte op de bank.

Hier komt er weer een

Dan zijn mijn bekentenissen nog kinderspel. Tot nu toe dan. Want hier komt er weer een: ik heb last van jaloezie. Gelukkig kent u die gevoelens niet. Maar ik heb ze wel. Het is niet eens zo dat ik een ander het geluk niet gun. Welnee, ik ben dol op mensen die door het geluk worden toegelachen. Mensen die de jackpot binnenhalen als hun product naar de beurs gaat, juich ik toe.

Nee, ik ben jaloers op dingen die ik nooit zal kunnen krijgen. Een grote familie bijvoorbeeld. Je hoort er wel eens over. Mensen met een hechte familie die bij elkaar in de buurt woont. Met onverwachte picknicks op het zonovergoten gazon, en opa's en oma's die vechten erom om op de kleinkinderen te mogen passen. Een familie waar iedereen van elkaar houdt.

Veilige moederschoot

Vooral in de tijd dat in mijn familie vrijwel iedereen ruzie met elkaar leek te hebben, verlangde ik intens naar een familie als een veilige moederschoot. Maar alles wat ik had, was een fikse ongelukkigheid die maar niet voorbij ging. Geen man, geen kind, maar een wild meisje in de spannende grote stad. Vrienden kregen kinderen en hadden daarmee hun eigen familie. Mijn kinderbarende jaren leken voorbij en er was geen gezin om mij aan te laven.

Ja, ik wist ook toen wel dat de ideale familie niet bestaat. Behalve in films dan. Maar dat maakte het verlangen en de jaloezie niet minder. Ook mijn zusje had er last van.

Tot tranen geroerd herhaalden we de scène uit Fanny och Alexander, de film die Ingmar Bergman maakte met zijn eigen jeugd als inspiratiebron. In die scène is het kerstavond en de familie komt met de arrenslee thuis van de nachtmis. De belletjes van de slee klinken door de nacht en moeder gooit met een ferme beweging het raam wijd open. "Daar komt mijn familie", roept ze door de nacht. Maar dan in het Zweeds natuurlijk.

Je welkom weten

Ach, je zo welkom weten, dat wilden we zo graag. Inmiddels is mijn zusje zelf zo'n moeder. Als trotse hoedster van dochter, zoon, man, hond, konijn, huis en eigen bedrijf, gooit ze zelf de ramen open om haar familie te verwelkomen.

Ikzelf loop nog steeds met grote verbaasde ogen rond bij de gedachte dat ik – en dat op mijn leeftijd – een eigen gezin heb. Als geliefde, met onze zoon op zijn schouders, komt aanlopen, ontploft mijn hart bijkans met de wetenschap: "daar komt mijn familie".

Gezin met veel kinderen

Maar vanuit jaloers oogpunt schort er nog van alles aan mijn ideale familie. Het eerste familielid woont op een afstand van ruim tweehonderd kilometer. Samen een kop thee drinken kost een dag. Even een paar uur met oma spelen zit er niet in. Er gaan soms weken voorbij totdat we elkaar weer eens zien.

En alsof dat niet al een klap is voor de jaloerse geest, is er nog zoiets als de geringe proportie van mijn gezin. Daarmee kom ik op mijn tweede onmogelijke jaloezie: het gezin met veel kinderen.

Echt waar, u hoeft mij niet te laten weten dat ik dankbaar moet zijn dat ik een kind heb. Dat ben ik namelijk iedere dag weer. Maar ik ben gewoonweg jaloers op vrouwen die wéér zwanger zijn. Vooral op die ene moeder bij de crèche.

Zeer zwanger leunde ze van de week tegen het aanrecht aan. "Gaat het goed met je?" vroeg ik. "Ja hoor", zei ze opgewekt. "Het is al een beetje een routineklus. Het is de derde al."

Ik wil er ook drie (of vier)

Drie! Ik wil er ook drie. Waarom wist ik nou al die jaren geleden nog niet dat Geliefde de man van mijn leven was? Waarom hebben we eerst al die omwegen gemaakt? Dan waren we gelijk kindjes gaan maken en niet pas toen ik al 41 was. Dan had ik er ook drie kunnen hebben. Een huis vol met over elkaar buitelende kinderen.

Of nog beter: vier jongens, zoals in de serie 'de Daltons'. Of toch maar van alles wat en dat er dan ook een meisje is. Dan kan ik met haar giechelen en dagenlang op zoek gaan naar het perfecte roze jurkje in combinatie met superstoere laarzen.

En dat we dan thuis komen in ons ruime huis aan de rivier en de jongens dan in de boomhut zitten en papa in het theehuis aan zijn boek schrijft. Opa en oma zitten in rotan stoelen in de tuin en hebben reuze veel plezier. Een paar neven zitten te flikflooien met de buurmeisjes en hun nichtjes staan met zelfgemaakte hengels tot aan hun knieën in het water. Tante staat in de keuken en bakt een brood. En met rode wangen gooien mijn dochter en ik onze tassen op het gazon en vallen bijna over elkaar heen met mooie verhalen.

Het geluk

Zoiets. Dat wil ik nou. En ik wil ook het geluk dat ik er bij voel als ik het opschrijf.

Ik weet dat die familie niet bestaat. Maar als u een familie heeft die daar ook maar een klein beetje bij in de buurt komt, dan ben ik nu officieel jaloers op u.

26. Schuld en boete

Als er iets makkelijk is om jezelf mee op te zadelen, dan is het wel schuldgevoel. Schuld met een grote S. We hebben er allemaal last van. Voor onze Hollandse calvinistische geesten is het makkelijker om schuld te voelen dan trots. Trots? Brrrrrrr, rillen we afkeurend. Dat is meer iets voor Amerikanen. Schuldgevoel is voor ons de perfectie emotie.

Vooral vrouwen hebben er last van. Hoe hoger de lat ligt, des te meer is er om je schuldig over te voelen. Doe ik wel hard genoeg mijn best? Zorg ik wel goed genoeg voor mijn ouders? Met stip op nummer 1 staat het grootste slachtoffer van het schuldgevoel: de moeder.

Ik kan het weten. Ik had altijd al last van te veel cocktails drinken, een boek lezen in plaats van sporten, vader niet bellen, midden in een spannende film de telefoon niet aannemen, nog meer lipstick, parfum, jurk of schoenen kopen. Schuldgevoel als bijwerking van een actie, of juist het nalaten van een actie. Het soort schuldgevoel dat je nog onder het tapijt kunt schuiven.

Dikke maatjes

Maar sinds ik moeder ben, zijn Schuld en ik pas echt dikke maatjes. Van het soort 'twee handen op een buik'. Waar ik ga, daar gaat Schuld. Het schuldgevoel betreft namelijk niet alleen mij, maar vooral mijn kind. Arme jongen, ongevraagd aanstichter van mijn oneindige berg schuldgevoel. En het gaat echt nergens over. Niks oude dame van de sokken rijden, belasting oplichten, zwartrijden in de tram of mijn zoon voeden met Happy Meals.

Omdat moeders het nooit goed doen, zijn alleen de allersterksten onder ons vrij van schuldgevoelens. Heb je geen borstvoeding gegeven? Weet je wel wat je je kind daarmee hebt ontnomen? Kan-ie nou nóg niet praten? Heb je dan geen cursus babygebaren gedaan? Krijgt-ie eten uit een potje? Maak je dat niet zelf dan? Masseer je je haar wel iedere dag? Geen Tijd? Hoezo? Werk je nog dan? Blijf je niet thuis voor je kind? Waarom heb je hem dan? Ben je wel de ultieme lover voor je partner? Heb je dat vet er nou afgetraind? Werk jij maar drie dagen?

Niet snel tevreden

Zo komen we nooit door het glazen plafond. Het is jouw schuld dat de emancipatie van de Nederlandse vrouw blijft steken. Eigenlijk zou jij je studiegeld moeten terugbetalen. Jij bent een waardeloos lid van onze gemeenschap.

Schuld als leidraad maakt wel dat je niet snel tevreden bent. Het houdt de vaart er in. Weliswaar gaat er een erg vermoeiende monologue intérieur aan vooraf. "Hè, wat zit ik lekker. Iets té lekker, ik moet nog een column schrijven. Dat kan wachten, ik verdien het om te genieten van deze koffie. Ja, maar straks krijg ik weer een mail van de redactie: of ik nog eens op de proppen kom met mijn stukje." En zuchtend maar weer aan de slag.

Dagje binnenhangen

Schuldgevoel maakt dat je heel veel wilt, maar nergens meer toe komt. Ik wil de beste school, de beste arts, de beste crèche, de beste oppas en de meest inspirerende uitjes voor mijn zoon. Op mijn wekelijkse mama-dag wil ik naar Artis, bulldozers kijken, boekjes lezen, muziek maken, naar opa en oma, met vriendjes spelen en mij volledig aan mijn kind wijden. En tussendoor de was van een week doen, een intelligent artikel schrijven en een maskertje nemen.

Maar negen van de tien keer eindigen die voornemens in een dagje binnenhangen. Ook gezellig, maar de geestelijke en kunstzinnige opvoeding van het prinsje gaat wel volledig de mist in. Mama-dag wordt altijd begeleid door knagend schuldgevoel.

Overtreffende trap

Ik ben zo vrij om als oudere moeder mijzelf op de overtreffende trap van het Grote Schuldgevoel te plaatsen. Op mijn leeftijd had ik wel een kind met een afwijking kunnen krijgen! Wat doe ik mijn kind aan?! Als puber heeft-ie een moeder die zich zwetend door de overgang heenbijt. En nu blijkt ook nog eens dat stress tijdens de zwangerschap niets dan ellende en een laag geboortegewicht oplevert. Dat is onderzocht. Dus is het zo. De remedie: niet meer dan drie dagen per week werken en de zwangerschap in evenwichtige kalmte doorbrengen.

Dat heb ik destijds óók al niet best aangepakt. Non-stop werken, huis gekocht, twee huizen ingepakt, inhoud losgelaten in één huis, en tussendoor getrouwd. Gode zij dank voor het keurige standaard geboortegewicht van mijn zoon. Oude moeder met een ongezond kind als de ultieme boete voor de stress.

Wat je ook doet...

Tenslotte is er nog het existentiële schuldgevoel. Had ik er wel mogen zijn? Neem ik niet te veel plaats in? Kan ik dat de mensheid wel aandoen? Wat nou als de zondvloed echt na mij komt?

Dat dieptepunt is hét moment om even gas terug te nemen op het schuldvlak. Het moet niet gekker worden. Terwijl ik dit zit te typen, erger ik me in toenemende mate aan dit gedrein over schuld en boete. Hou toch op. Wij hebben alleen maar te veel keuzemogelijkheden.

Dus wil ik graag afsluiten met: moeders (en vaders, ooms, tantes, opa's, oma's en kinderen) van Nederland, flikker je schuldgevoelens uit het raam. Luister niet naar onderzoekers, kamerleden en columnisten. Stuur je kinderen naar de patatboer, laat je werk liggen, vergeet de hond en neem de telefoon niet op. Blijf lekker de hele dag in bed met een doos bonbons en de afstandsbediening. En wat je ook doet: voel je niet schuldig.

27. Ik ben zo moe

Ik ben zó moe dat ik niet eens meer weet waarover ik moet schrijven. Al dagenlang pieker ik erover. Ik heb genoeg stof om over te schrijven, daar niet van. De droom waarin Rita Verdonk mij per se in haar campagneteam wilde, of iets over de boze buien van mijn prinsje. Maar dat is niet de bedoeling. Deze column gaat over oudere moeders. Of oudere vaders. Of de kinderen van oudere ouders.

Er moet geschreven worden over een kind krijgen op de leeftijd dat je geen puf meer hebt om drie keer per week uit dansen te gaan. Vertwijfeld kijk ik in de trein mijn mede-reizigers aan. Weten jullie waar ik over moet schrijven?

Beroemde oudere moeders

Ik dacht: ik ga schrijven over beroemde oudere moeders. Maar ik kwam niet verder dan Madonna, de moeder van alle oudere moeders. Er moeten er meer zijn en die ga ik allemaal vinden. Dat was mijn rotsvaste overtuiging.

Maar toen bleek dat ik eerst andere dingen moest doen. Dingen met communicatie, en teksten met deadlines die weer tot stress leiden. En er waren een heleboel mensen die iets hadden gemaild en op mijn antwoord zaten te wachten. De telefoon durfde ik al bijna niet meer op te nemen. Je weet maar nooit hoeveel werk dat weer oplevert. In mijn vorige column had ik mij voorgenomen niet meer aan schuldgevoelens te doen, maar dat is toch niet zo makkelijk.

Gestopt wegens geen tijd

Daar ging mijn leuke stukje over beroemde oudere ouders. Onderzoek gestopt wegens geen tijd.

Toen belde er een omroep. Of ik mee wilde doen aan een programma over moeders en dochters. Dat leek mij een heel erg slecht idee. Mijn moeder vond het enig en was er helemaal klaar voor. Je zou het niet zeggen als je mijn stukjes leest, maar ik ben geen voorstander van het publiekelijk ventileren van mijn sores. Althans niet op televisie en zeker niet als iemand anders de eindregie heeft over mijn woorden. De controle-freak in mij laat dit soort acties niet toe. Maar om dáár nou over te gaan schrijven?

Te moe voor de sportschool

Over de sportschool misschien? Ik ben lid van een te dure sportschool. Er is een zwembad en een sauna, en er zijn zalen vol apparatuur. Ik ga naar de sportschool omdat ik door een wonder dun en fit wil worden. Ik heb namelijk uitgerekend dat ik minstens 77 moet worden. Anders ben ik niet bij de 35e verjaardag van het prinsje. Maar braaf iedere maand betalen is niet genoeg. Je moet ook nog gaan.

Ook heb ik een trainingsschema. Als ik heb gesport, moet ik dat na afloop laten tekenen door één van de rondlopende fitness-virtuozen. De onafhankelijke 'bekijk het maar'-geest in mij staat dat echter niet toe. Dus belt er een juffrouw van de sportschool of ik niet weer eens langs wil komen? "Je ben al zo lang niet geweest en sporten is toch fijn en goed?" Sporten? Dat kan toch niet? Ik ben veel te moe om naar de sportschool te gaan. Ik wil gewoon slapen.

Niemand slaapt die nacht

Maar in dezelfde tijd meent het prinsje dat een uur of 1 in de nacht een goede tijd is om wakker te worden. Op straffe van hartverscheurend huilen, met dikke tranen die bed en pyjama doorweken, kan hij niet meer terug naar zijn eigen bed.

Zoveel treurigheid kunnen wij niet aan. Bij ons in bed dan maar? Argumenten als: "straks went-ie eraan en gaat hij nooit meer weg... liggen wij straks met een kind van 9 in bed" worden in de kiem gesmoord door het klamme lijfje dat zich – nog naschokkend van het eenzame verdriet – om mij heen wikkelt. "Red mij, mama." Waar heeft hij dat geleerd? Is er een geheim genootschap waar je ouders leert ontdoen van zinnige argumenten?

Eenmaal in het grote bed, heen en weer rollend tussen de warmte van papa en mama, in neuzen knijpend en op hoofden slaand, ontploft het prinsje van geluk. Resultaat: niemand slaapt die nacht.

De tijd verstrijkt

Inmiddels verstrijkt de tijd en heb ik nog steeds geen behoorlijk onderwerp. Het prinsje heeft uitgevonden dat gooien leuk is. De afstandsbediening, de drinkfles, de speen, de auto's, spaghetti en brood vliegen ons om de oren. Werk wordt aan de kant geschoven, want met eten gooi je niet, zo heb ik altijd geleerd.

"Wat denk jij nou dat de beste manier is om hiermee om te gaan?" vraag ik aan geliefde. Geliefde vindt dat we het gooien niet kunnen tolereren en zeker niet met eten. Wij bespreken een te volgen traject en alle zijstappen en mogelijkheden in dit opvoedkundige proces.

Gewoon even niets

Ik vind het heel erg volwassen van onszelf. De enige die nog mist, is Dr. Phill himself. Ik constateer dat het voor ons alle drie wel erg handig is dat ik niet eerder moeder was. Tien jaar geleden was ik ontploft, als ik voor de zesde keer een bord met eten van de grond had moeten oprapen. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat ik uitputting en geduld door elkaar haal. Want ik ben uitgeput. Ik ben zo moe.

Het gaat maar door. Werk. Niet slapen. Dingen doen. Ik wil gewoon even niets. Nee, niet 'even'. Ik wil heel lang niets doen. Ik wil zo lang niets doen dat de verveling door mijn aderen spuit.

Papadag

In plaats daarvan word ik op papadag veel te laat wakker en merk ik dat ik mijn ogen niet meer open krijg. Ik moet werken. Ga open. Ga open. Ik wankel naar de bank. Geliefde en prinsje zijn gezellig met blokken bezig en kijken verstoord op.

Ik denk nog dat als ik niet naar mijn werkkamer ga, ik de papadag verpest. Ik murmel wat verontschuldigingen en val als een blok in slaap. Ik droom dat ik met een krokodil in het zwembad zit en dat niemand me helpt.

Als ik twee uur later wakker word, voel ik me al een stuk beter. Ik ga een stukje schrijven. Als ik nu maar wist waar het over zou moeten gaan. Mochten er lezers zijn met voorbeelden van bekende oudere ouders, dan hoor ik ze graag. Ik wil de verantwoording niet bij jullie leggen hoor, maar het scheelt wel een hoop stress voor de komende twee weken.

28. Het koortsparadijs

Hoe kon ik nou zó blind zijn? Twee weken geleden zeurde ik een column-lang dat ik te moe was om te bedenken wat ik moet schrijven. En ondertussen woedde er een discussie over de kwestie 'Vrouwen Moeten Jong Aan Kinderen Beginnen'.

Oké dan. Even heel kort. Ronald Plasterk had in het tv-programma Buitenhof gezegd dat veel paren pas aan Kinderen Maken beginnen als de bevruchtingstijd zo'n beetje achter de rug is.

Daar reageerde Heleen Mees in NRC Handelsblad op, met een stukje getiteld 'Vruchtbaarheidsfabels'. Het ging over de oudere mannen van die oudere vrouwen, en over minder vaak sexen als je langer samen bent, en dat het wel meevalt met die verminderde vruchtbaarheid.

Toen kwam Mariel Croon, schrijfster van 'Zwanger worden. Handboek voor twijfelaars'. Zij benadrukte hoe intens ingrijpend het is als een paar geen kinderen kan krijgen. Haar stelling is: 'Vrouwen kunnen maar beter op safe spelen, en bij een kinderwens tegen hun dertigste aan kinderen beginnen, mits de omstandigheden zich hiervoor lenen. Dat geeft de minste kans op spijt.'

Mevrouw Croon heeft helemaal gelijk. Ik zie om mij heen de verpletterende impact wanneer het zo gewenste kindje niet komt. Maar soms lenen de omstandigheden voor het Kinderen Maken zich er inderdaad niet toe. Op mijn 28e werkte ik mij vastberaden en verward door de ene na de andere depressie. Bovendien was geliefde nog in geen velden of wegen te bekennen. Een geluk bij een ongeluk. Ik was toen niet echt een ideale moeder geweest.

Beroemde oude moeders

Tot zover het verslag van de discussie. Want eigenlijk was ik begonnen aan het schrijven van een stukje over beroemde oude moeders. Ik vroeg u twee weken geleden om suggesties en ik kreeg ze ook nog.

Wist u trouwens dat de vrouw van onze eigen minister-president een oudere moeder is? Maar dat komt de volgende keer. Want mijn schrijfplannen zijn gestrand in tijdnood, een ziek prinsje en prachtig weer.

Fikse koorts

Ach, wat een prachtig weer hadden we. Met een hart vol prikkelend geluk fietste ik langs de grachten. De gevels waren mooier dan ooit, de mensen aardig. Dat ik hier ooit weg wilde? Wanneer had ik dat nou bedacht?

Het leven is veel te mooi om weg te trekken uit de stad. Goede maaltijden op iedere hoek, winkels vol fijne spullen, vaders en moeders met trendy bakfietsen vol hippe kinderen, iedere avond een ander cultureel hoogtepunt. Die twee mannen die elkaar aan de overkant neerstaken, hadden het vast ook niet zo gemeend. En dat de buren de stereo op 10 hebben, is vast omdat ze zo verliefd op elkaar zijn.

Halverwege de warmste dag bleek het prinsje fikse koorts te hebben. En direct daarna kwam er een buitenaards klinkende hoest uit dat kleine bekje. Met grote ogen volgde hij mij door het huis. Armpjes om mijn benen geklemd. "Laat mij toch niet achter. Geen seconde, ik wil alleen maar bij jou zijn". De koorts ging weg. Het mooie weer ook.

Mooie jurk

En de koorts kwam weer terug. Net op het moment dat ik nog één dag had om twee artikelen af te schrijven, de sopraanpartij van het requiem van Verdi te leren, een tekening voor de 75e verjaardag van mijn vader te maken, en zijn andere cadeautjes en mijn spullen te pakken.

Morgen reis ik namelijk af naar het hoge noorden om mijn vader te helpen bij de voorbereidingen van zijn verjaardagsfeest, omdat hij in zijn enthousiasme vijfentwintig mensen heeft uitgenodigd in zijn mini-aanleunwoning.

Ik moest mijn mooie jurk nog wassen en mijzelf ontdoen van overtollig haar en eventuele lichaamsrariteiten, omdat ik morgen eerst een sauna-verwendag onderga met mijn vriendinnen. Wel zo eerlijk om dat er ook bij te vermelden.

Nachtzuster

Nu heeft geliefde zich de afgelopen paar nachten opgeworpen als nachtzuster. Dus ergens in mijn slaapdronken staat besloot ik vannacht dat ik ook wel eens iets kon doen. Geliefde naar de rust van de bank gestuurd, prinsje in het grote bed. Dubbel bingo!

Ik voel me dan in al mijn opofferingsgezindheid een goed mens, en als dat warme koortslijfje zich tegen me aanplakt, gaan al mijn moederporiën open van geluk. Wat een genot om nodig te zijn.

Nijver moederschap

Dus stond ik vanmorgen, glimmend van nijver moederschap, mijn fijne zwart-zijden jurkje uit te spoelen in het bad. De hete plakarmpjes van het prinsje stevig om beide benen heen, het lijfje strak tegen mij aangedrukt, met een gestrekt nekje om de hoek kijkend hoe het wonder van Water in de Emmer zich voor hem afspeelt. Kan mij al dat achterstallige werk schelen, ik werk vannacht wel door.

Daarom hier geen stukje over beroemde oude moeders. Maar wel een stukje van een oudere moeder die vijftien jaar te laat begon met het maken van kinderen omdat de ideale omstandigheden er pas drie jaar geleden waren.

Vrij van al te heftige geestesschommelingen kwam ze haar geliefde tegen en viel hun prinsje zo maar uit de hemel in hun eigengemaakte paradijs. En omdat ze iedere dag beseft hoe ongelofelijk bijzonder dat is, geniet ze zelfs van doorwaakte nachten.

29. Slechte-moeder-punt-nl

"Kinderen krijgen, dat is het enige wat ik écht goed heb gedaan", verklaarde mijn dierbare vriendin B. En volgens mij meent ze het stiekem echt. Deze vriendin, tevens directeur van een gerenommeerd instituut en geroemd vanwege haar brains and beauty, bedacht destijds een website met als titel "www.slechtemoeder.nl". Mijn carrière als moeder was nog niet begonnen en ik vond het een erg geestig idee. Slechte moeder? Zij? Hoe kwam ze erop.

We maakten plannen voor een echte site. Maar die zijn gestrand in Geen Tijd. Want behalve hard werken willen we vooral goede moeders zijn. Daarom hebben we nu een imaginaire website. Een website die zo virtueel is dat-ie alleen maar in onze hoofden zit. Een titel die samenvat wat we nu weer verkeerd hebben gedaan.

Diep zelfverwijt

Het is heel makkelijk. Je belt op en zegt: ik heb weer iets voor de website. En dan volgt een verhaal over een truitje dat je iets te pittig wilde uittrekken. Het ging iets minder makkelijk dan verwacht en er was haast en dus gaf je een extra ruk. Met als gevolg een snikkend, naar adem happend kind. Armpje zat dubbel in de mouw.

Een typisch slechtemoeder.nl-verhaal van een moeder met diep zelfverwijt, die denkt dat ze de arm van haar hartenkind uit de kom heeft getrokken.

Huilen van het lachen

De roep om "slechtevader.nl" lijkt een stuk minder sterk. Vaders lijken gezegend met een minder sterk geheugen als het om hun fouten gaat. Moeders zijn olifanten. Alles gaat in die databank van zelfverwijt.

"Ach kind", zegt de grootmoeder. "Toen je vader nog een baby was, heb ik hem eens een halve dag lang vergeten te verschonen." En nóg kleuren haar wangen rood. Een beetje vader weet deze schande om te zetten naar een stoer Indianenverhaal dat zijn collega's laat huilen van het lachen.

Opeens – Pats Boem

Het is ook wat. Eerst leef je jaren in betrekkelijk egocentrische omstandigheden, waarin je vooral moet zorgen niet in nachtpon naar je werk te gaan, en minstens één keer per maand iets van de schijf van vijf te eten. Maar dan word je zwanger en opeens – Pats Boem – heb je een kind waarvoor je moet zorgen.

Ook alle cursussen, planken vol boeken en tonnen vol goede raad kunnen je niet voorbereiden op de taak die voor je staat. En je wilt het zo graag goed doen. Sta je daar met een lichaam vol hormonen en borsten waar je niet overheen kunt kijken. En dan moet je vijf garnaaltjes door een mouw heen trekken zonder ze te breken.

Het moet perfect

In de eerste maanden van het leven van het prinsje was mijn grootste angst dat ik 'm zou laten vallen. Als dat eens zou gebeuren! Vervolgens nam ik de bocht bij de badkamer te krap en knalde ik met dat perfecte ronde bolletje tegen de deurpost. Ja, dat was een fout! En fouten mogen niet, want het moet perfect.

Daarom is slechtemoeder.nl nogal een opluchting. Want hoe groter we de Fout zelf vinden, des te grappiger het verhaal. Uiteraard binnen de grenzen van goed ouderschap. Meppen en dagelijkse gilpartijen doen niet mee.

Grote oranje vrachtauto

Maar soms is de Fout wel wat erg zwaar. Zoals vorige week. Ik was weer eens buitengewoon tevreden met mijn leven en ging koffie drinken met het prinsje. Onderweg zei een Turkse jongen: "Kijk, wat een leuke oma" tegen zijn vrienden en keek mij flirtend aan. Dat was zo bizar dat ik er verder maar geen conclusies aan verbond. Overigens staat de score 'voor oma worden aangezien' nu op drie.

Maar goed, we gingen koffie drinken. Ik dronk ijskoffie en het prinsje dronk een glaasje water. We zaten buiten en er was geen tafel. Dus ik jongleerde met rietjes, glazen en kopjes die het prinsje liever door de lucht zag vliegen dan stevig verankerd in mama's hand. Daar werd ik niet gek van. Integendeel. In volledige rust verkerend wist ik zeker dat we een blij en hecht plaatje vormden.

Ik was behoorlijk onder de indruk van mijzelf en tegelijkertijd in diepe liefde met het prinsje. Kennelijk vormde die high een bijna fatale combinatie. Bij het weggaan liep ik 'even naar de prullenbak' en keek ik toch zeker een halve seconde niet naar mijn mini-hardloper. Het enige wat ik wel zag, was dat het meisje naast ons – die non-stop door de telefoon had getetterd – zich naar voren wierp en mijn zoon terugtrok van de stoeprand. Net voordat er een grote oranje vrachtauto over het fietspad scheurde.

Nú begrijp ik waarom ouders als een dolleman tegen hun kinderen schreeuwen als ze eenmaal veilig zijn. Nee, ik deed het niet. Maar ik wilde wel.

Bijna je eigen kind vermoord

Rustig blijven, adem in en adem uit, wij gaan nu heel kalm dit terras verlaten en ik doe net alsof ik al die priemende ogen niet voel en het sissende commentaar niet hoor. De reddende engel kwetterde vrolijk verder, volledig onbewust van haar heldendaad: "Hè wat zei je? Ik was even een kind aan het redden."

Het prinsje waggelde gezellig mee en liet zich gewillig in zijn wagen zetten. En ondertussen dreinde het in mijn hoofd: "Jij! Jij! Jij bent een slechte moeder. Dit vertel je aan niemand. Jij hebt bijna je eigen kind vermoord. Wat als dat meisje er niet was geweest? Jij moet uit de ouderlijke macht worden gezet."

Mijn Grote Falen

Zodra ik geliefde zag, gooide ik jankend mijn Grote Falen over hem heen. "Maar dat kon jij toch niet weten? Daar rijdt bijna nooit een auto", schokschouderde geliefde. "Hij blijft heus wel aan de rand van de stoep staan, hij durft er niet eens af." En: "Hoezo gefaald - het is toch niet gebeurd?" En: "Welnee, je bent geen slechte moeder. Je bent een hele goede moeder."

Volgens mij wordt slechtevader.nl geen succes. Maar let maar eens op deze zomer. Er lijken altijd Slechte-Moeder-verhalen in overvloed te zijn.

Esther de Charon de Saint Germain

Vervolg => afleveringen 30 - 35

de 40+ moeder columns. afleveringen: 11-20

2010-12-06T12:39:00.000-08:00

Ik dacht dat hard werken en een eigen bedrijf hebben ingewikkeld was. Fout. Voor een baby zorgen, dat is pas ingewikkeld. Baby's lijken namelijk een heel eigen idee te hebben over het indelen van tijd.

Regelmatig was de dag opeens voorbij, zonder dat ik tijd had gehad om te douchen. Geliefde trof bij thuiskomst een verwarde vrouw aan, die riep dat ze nergens aan toe was gekomen en meende dat ze niet in staat was om behoorlijk voor een kind te zorgen. Hij bezwoer me dat ik het heel erg goed deed en dat ik echt niet stonk.

Het vermoeden was er al, maar ik bleek een echte controle freak te zijn. Mede daarom groeide al tijdens de zwangerschap de stapel opvoedboeken naast mijn bed gestaag. Ik zat toen nog in het theorie tijdperk. Het leek er op dat, als ik een keuze had gemaakt uit zo'n acht verschillende opvoedkundige systemen, uiteindelijk alles voor elkaar zou komen. De praktijk bleek een heel ander verhaal.

Nu heb ik mijn leven lang alle grote beslissingen op intuïtie genomen. Dat beviel heel goed. Als er een knoop doorgehakt moest worden, ging ik er eens goed voor zitten. Woog de zaken tegen elkaar af en nam uiteindelijk het besluit dat het beste voelde.

Maar dat waren besluiten die alleen mijzelf betroffen. Nu zou het over het leven en welzijn van een klein mannetje gaan. Dan moet je toch wel beslagen ten ijs komen. De controle freak kwam in botsing met de intuïtie politie. Dus bestudeerde ik boeken over borstvoeding, rust, evenwicht, slapen, het belang van muziek (of juist niet) en speelgoed (of juist niet), alsof ik een politieke partij in het leven had geroepen.

In boek A stond het strakke schema centraal. Als ik het goed begreep, ging ik heel veel spijt krijgen als ik na de voeding niet precies een half uur met mijn zoon speelde en hem daarna direct naar bed bracht. Het boek zei verder heel zinnige dingen, dus ik probeerde het uit. Maar met de beste wil van de wereld kreeg ik het systeem er niet in. Ik genoot te veel van het ochtenden lang samen in bed liggen en verliefd tegen het minimensje aankruipen.

Boek B zei juist dat ik mijn kind echt altijd bij me moest houden, want dat doen de Indianen ook (opvallend dat er steevast over DE Indianen wordt geschreven, alsof het een vereniging betreft). Maar na uren met het jongetje te hebben rondgesjouwd, was het juist heerlijk om even los te zijn.

Boek C beschreef tot in detail op welke leeftijd mijn kind een goed humeur zou hebben en wanneer hij wat knorrig zou zijn. Ik wachtte rustig de momenten af. En zag ze ook voorbijgaan, zonder dat ik ze bij mijn kind kon waarnemen. Op de dagen dat ie ongemakkelijk had moeten zijn, werd ik steevast begroet met een brede lach.

Ik voelde mij als een scholier die haar proefwerken nooit haalde omdat ik steeds net te laat was begonnen met mijn huiswerk. Geen enkele methode bleek te passen.

Het duurde even tot de simpele waarheid tot me doordrong. Rücksichtslos doorgevoerde systemen leiden uiteindelijk nergens toe. Opvoedkundige boeken zijn niet 1 op 1 toepasbaar. Vermoedelijk was dat ook nooit de bedoeling.

Dus vanaf nu lees ik ze niet meer alsof ons leven ervan afhangt en gebruik ik wat mij aanspreekt. Over de rest lees ik stelselmatig heen. Én ik vertrouw weer op mijn 42-jarige oude vriend: de intuïtie.

12. Dikke oma

Mijn angst om voor de oma van mijn zoon te worden aangezien verdween onlangs – tijdelijk – als sneeuw voor de zon. Op een terras zat een echtpaar met een kind. Ze konden zowel de grootouders als de ouders zijn. We raakten aan de praat en mij werd verteld dat de kleine niet wilde slapen.

"Ach", zei de vrouw, "haar opa en oma zijn er ook niet zo vaak." En dat was de oplossing van het vraagstuk. "Jouw kindje ligt lekker te slapen", vervolgde ze. "Hoera", juichte ik van binnen, "ze denkt niet dat ik de oma ben en ze zegt jou tegen mij." Mijn dag was weer goed.

Maar al snel merkte ik dat deze angst plaats maakt voor een iets reëlere, zij het net zo domme angst. Dat zit zo. Er was mij verteld dat als je borstvoeding zou geven, je zó weer op je oude gewicht zou zijn. En ik geloofde dat. Dom, dom, dom. Want dat is dus niet zo. Althans bij mij niet. De zwangerschapskilo's willen er maar niet af.

Nu verkeer ik in een permanente tweestrijd. Aan de ene kant wil ik graag veel chocola eten (ik ben zielig, want ik ben dik en dus mag ik chocola eten). Maar aan de andere kant wil ik mij zo vreselijk graag geen zorgen meer hoeven maken om al die kwabben en wil ik zo vreselijk graag mijn mooie kleren weer aan. Het bloesje uit Parijs, het zijden rokje uit Barcelona. Gewoon. Al die spullen die ik droeg toen geliefde en ik in opperste staat van verliefdheid onze stedentripjes maakten. Toen ik geen borstvoedingsbeha's droeg, maar mooie rode verleidingsniemendalletjes.

Terug naar het probleem. Nu de opmerkingen over mijn ouderdom waren uitgebleven, was ik weer bang dat mensen zouden denken dat ik zwanger zou zijn. Dát zou pas erg zijn... En een niet onwaarschijnlijke gedachte trouwens. Want laten we eerlijk zijn. Het lijkt er ook wel op. Dus liet ik de chocola laten staan en haalde ik de DVD Fit worden na je zwangerschap.

Stiekem hoopte ik dat iemand de overtollige kilo's er af zou praten. Of mij zou vertellen dat het echt vanzelf weg zou gaan, dat ik mijzelf gewoon moest accepteren. Maar het bleek een opname te zijn van de blije 'Nederland in beweging'-man.

Mijn weerstand opzij zettend, ging ik voor de tv staan en ik deed enthousiast mee. Geliefde vond het erg amusant en riep vanuit de keuken dat het er heel vrolijk uitzag. Maar na de zoveelste 'Mambo, grapevine en ja daar komt-ie weer 1,2,3,4, cha-cha-cha' snapte ik de pasjes nog steeds niet en wilde ik alleen nog maar meer chocola. Exit DVD. Ik ga wel naar de sportschool, of weer naar yoga, of ik ga iedere dag heel ver lopen.

Dat voornemen strandde ook weer. Tot gisteren. Ik zat in een bus die tot de nok toe gevuld was met studenten. Ik moest foto's maken en zat helemaal in de 'wat ben ik lekker aan het werk'-sfeer. Totdat een fris meisje met bruine krullen me bezorgd aankeek en vroeg: "Wilt u zitten mevrouw?". De verwarring raasde door mijn hoofd. Help, ze vraagt of ik wil zitten. Het is zover. Het is officieel. In de ogen van dit meisje ben ik oud. Ik ben niet eens zwanger en toch vraagt ze of ik wil zitten...

Die avond, terwijl we in de avondzon zaten te eten, vertelde ik het verhaal. En wat zegt geliefde? "Misschien dacht ze wel dat je zwanger was."

Ik was woordeloos. Ja, duw dat mes er maar nog wat verder in. Ik zie er oud én zwanger uit. Dat is Niet De Bedoeling. Hier Ben Ik Niet Blij Mee! "Schatje, je moet wel adem halen, het is echt niet zo hoor, ik bedoelde iets anders...", hoorde ik in de verte.

Mijn besluit nam ik op dat moment. Roosevelt zei het al: "The only thing we have to fear, is fear itself". Dan denken ze maar dat ik zwanger of oma ben. Ik hou erover op. Hier heb ik geen zin meer in. En volgende week ga ik naar de sportschool. Echt waar. Serieus. Ik meen het.

13 Bemoeizucht

Een zwangere vrouw is zelden anoniem. Ze lijkt onderdeel te zijn van het publieke domein. Eén blik op die dikke buik en je weet hoe het zo gekomen is. Aan een zwangere vrouw mag je intieme vragen stellen. Je mag er ook aanzitten.

Vraag aan een toevallig voorbij lopende vrouw of je aan haar borsten mag zitten en een ongenadige scheldpartij valt je ten deel. Op z'n minst. De bezwangerde buik aanraken lijkt daarentegen een constitutioneel recht. Denk maar niet dat het overgaat. Het is een opwarmertje voor de volgende fase: ouder met kind in de openbare ruimte.

Dat merkte ik de eerste keer dat ik mij met mijn zoon de straat op waagde. Het was een koude dag. Onwennig liep ik achter de kinderwagen, bijna bang ontmaskerd te worden als nepmoeder. Als een leeuwin hield ik de verplichte meter 'mensenvrije zone' om mijn kind in de gaten. Het zweet droop uit iedere porie. Gehuld in een combinatie van oude zwangerschapskleren en erg lelijk joggingpak, beging ik de fout om in een babyspullenwinkel te vragen of een speen nou een goed idee was.

In hun haast hun mening te geven duwden zes jonge moeders (en dan heb ik het echt over rimpelloos-strak-in-het-vel jong) de winkeljuffrouw uit de weg. Eerst bewonderden ze mijn zoon. Dat was wel fijn eigenlijk. Daarna, alsof ze het hadden afgesproken, gingen ze in de aanval. Een speen? Nee, dat kan niet! Als je daar eenmaal aan begint is het einde zoek! Ik sputterde tegen dat ie zo'n zuigbehoefte had. Nu zat ik de hele dag met mijn pink in zijn mond. Zo kom ik toch nergens aan toe?

"Ja, luister eens", zei een hippe ik-heb-alles-voor-elkaar moeder met bijpassende designer-outfit peuter, "daar moet je maar aan wennen, dat hoort bij het moederschap." De overige vijf knikten heftig mee. Dus zo voelt de oudere werknemer zich als 'ie op het matje wordt geroepen door zijn 30-jarige cheffin. Tegen zoveel overmacht en opgedrongen schuldgevoel kon ik niet op. Gelukkig verzwakte hun aandacht snel en verliet ik, met speen, de winkel.

De bemoeizucht wil maar niet wennen. Ik loop al jarenlang ongestoord door het leven. Een onaangeleunde vrouw krijgt hooguit aandacht van loslopende heren. Maar nu ik moeder ben, mag iedereen iets van mij vinden.

Terwijl ik op vrijdagmiddag in de rij van een overvolle Dirk sta, hangt een vrouw in een degelijke regenjas haar hoofd in de kinderwagen. Boos roept ze me toe: "Ooooh, wat is ie donker! Je legt 'm toch niet in de zon. Dat is heel erg slecht hoor, voor zo'n jong kindje!" De gevatte en cynische antwoorden over 'hoogtezon en lange dagen aan het strand' komen pas als ik de winkel uitloop. Ik ben te druk bezig met het uit de kar trekken van de mevrouw.

Ander voorbeeld. Ik moet kleren hebben die op magische wijze het zwangerschapsvet doen verdwijnen en mij weer aantrekkelijk maken. In de enorme kledingwinkel baan ik mij een weg door de ruches en rafeltjes. Vanuit de wagen klinkt protest. Ik doe mijn uiterste best om snel en efficiënt in te slaan. Ondertussen paai ik mijn zoon met speen en vrolijke liedjes. Maar het is al te laat. De speen wordt uitgespuugd (de invloed van het jonge-moedercollectief in de babyspullenwinkel?) en het ontevreden gepruttel gaat over in huilen.

Net als ik een jasje heb gevonden dat wel eens zou kunnen passen, voel ik een ruk aan de wagen. Daar staat een hoogblonde mevrouw met twee handen in de wagen te graaien. Mijn verbijsterde en kwade blik volkomen negerend, zegt ze verwijtend: "Hij huilt hoor. Hij is z'n speen kwijt, die wil 'ie hebben. Je moet wél een beetje opletten".

Mijn antwoord kan ik mij niet herinneren. Van mijn kind moet je afblijven. Dus het zal weinig gevat of intelligent zijn geweest. Denk ik. Het hielp wel. De kleren die ik die dag kocht, liggen nog steeds op het groeiende stapeltje 'terug te brengen spullen'.

14. Cijferlijst voor het oudere-moederschap

Nu mijn carrière als oudere moeder de 6 maanden ruim gepasseerd is, is het tijd om de balans op te maken. Is het leuk? Viel het mee? Is mijn lichaam gehavend en voor goed verloren voor mooie dagjes aan het strand? Is het anders om een kind te krijgen na je veertigste? En is het al gevraagd: "Is dat uw kleinzoon?"

Oma-angst

Om maar met dat laatste te beginnen? Ja, het is gebeurd. Ik ben aangesproken als oma. Ik zat met mijn Abe, vriendin S. en haar uiterst charmante zoon op een grasveldje. Omringd door prachtige bomen en bloemen en een kletterende fontein, genoten wij van de zon. Wij spraken onze verwondering uit over ons moederschap ("Wie had dat nou gedacht" en "Zie ons hier eens zitten") toen we werden aangesproken door een man en zijn blikje bier.

Hij bekeek ons idyllische plaatje van een afstand, trok z'n shirt recht, en vond toen dat het tijd was voor een praatje. Het leeftijdsverschil tussen onze zonen werd op dat moment heel duidelijk, omdat mijn Abe zich gelaten liet overkruipen door zijn 5 maanden oudere vriendje, die op zijn beurt overduidelijk van zijn mobiliteit aan het genieten was.

"Nou, nou", zei de man met een hoofdknik naar de twee jongens, "die ene is wel heel erg rustig en die ander wel heel erg druk, hè?" Wij konden niet anders dan dat beamen. "Ja, weet je hoe dat komt?" Wij wisten het niet. "Dat komt omdat ze met hun oma's op stap zijn. Dan gebeurt dat altijd." S. keek de man glazig aan – ze is zeker drie jaar jonger dan ik – en ik werd vreemd genoeg heel vrolijk. Eindelijk was het gezegd. De kop was eraf en ik werd er niet koud of warm van. Ik moest alleen maar heel hard lachen om het perplexe gezicht van S.

Oordeel over het verdwijnen van de oma-angst: 7+

Het gehavende lichaam

Gaan we door naar het gehavende lichaam. Nachten op met een jongetje dat niet kan slapen, tandjes die allemaal in één keer doorkomen, poep tot in de nek en de zesde ziekte vallen me soms best zwaar (ik had nog nooit gehoord van ziektes met een cijfer er in. Waar komen die ziektes vandaan? Vroeger hadden ziektes tenminste nog echte namen). Maar alles doet het nog en ik val niet om.

In een bikini zal ik mij voorlopig niet meer hijsen. Daar moeten nog vele uren sportschool in worden geïnvesteerd. Een foto van een beeldschone Jody Foster, inmiddels 43 jaar, geeft me weer nieuwe moed. De rimpels worden steeds dieper en het haar grijzer, maar daar heb je gelukkig middelen voor.

Oordeel over het lichaam: 6-

Leuk

Dan de vraag: is het leuk? Nee, het is niet leuk. Het is heel bijzonder en overweldigend groot. Na twintig jaar vooral voor mijzelf te hebben gezorgd, is het zeer bevredigend om 's ochtends vroeg geld te gaan verdienen voor de jongens.

Het feit dat ik een moeder ben, heeft effect op ieder onderdeel van mijn leven. Het houdt niet op bij de verliefdheid op het jongetje zelf. Ik durf opeens van alles. Probeer mij vooral niet meer onder de tafel te krijgen. Ik ben een moeder, die zit per definitie óp de tafel.

Hoogoplopende emoties tijdens schreeuwende vergaderingen verdwijnen als sneeuw voor de zon, als ik in gedachten de brede-lach-met-vier-tanden van mijn zoon zie. Ik voel mij als een sprookjeskoningin met een geheim: thuis in mijn kasteel wachten de koning en het prinsje vol verlangen op mijn thuiskomst.

Oordeel over leuk: 10

Oudere-moederschap

Tenslotte: is het anders om een kind te krijgen na je veertigste? Daar kan ik alleen maar naar gissen. Ik heb geen vergelijkingsmateriaal. Ik ben heel gelukkig dat ik nu moeder ben geworden. Ik zie ook niet goed hoe het eerder had kunnen gebeuren.

Lang was er alleen ruimte voor mijzelf, nu passen er met gemak een geliefde en een jongetje bij. In de tram en bij het consultatiebureau zie ik heus de verschillen wel tussen mij en andere moeders. Er zit vaak ruim twintig jaar tussen en van sommige moeders had ik de moeder kunnen zijn.

Ik heb er geen spijt van dat ik niet eerder moeder was. Wel heb ik het gevoel dat alles wat ik tot nu toe mee heb gemaakt, naar mijn moederschap heeft geleid. Maar ik ben er absoluut van overtuigd dat een vrouw zonder kind net zo volledig en compleet is als een vrouw met een kind. Ons leven is niet zo maakbaar als we soms wel eens zouden willen. Net zoals ik niet zielig was zonder kind, ben ik ook niet beklagenswaardig als 'oudere moeder' mét kind.

Gelukkig heeft de natuur het mooi geregeld. Bij iedere staat van zijn hoort een ander basisgevoel. Dat maakt dat vrouwen met kind en zonder kind veilig op hun eigen gevoelsplatformpje zitten. Op welk platform ze ook zitten, ze zijn altijd perfect geëquipeerd. En op ieder platform maak je mooie en nare dingen mee. Om onze Johan maar weer van stal te halen: Ieder nadeel heb z'n voordeel. En zo is het.

Eindcijfer over mijn moederschap na de 40: 9+

15. Feest!

"Komen jullie morgen ook?" Ik kijk de crèche-leidster vragend aan en heb geen idee waar ze het over heeft. "Morgen!", legt ze uit, "dan is het feest. Iedereen maakt iets lekkers en er is muziek en spelletjes voor de kinderen. Maak jij iets lekkers Indonesisch?"

Ze kijkt me vrolijk aan. In gedachten blader ik razendsnel door mijn op springen staande agenda. Ik zie alleen lange dagen, deadlines en vergaderingen, maar geen feest. Ze legt uit dat de crèche een jubileum viert. Dat moet gevierd worden en alle ouders maken iets lekkers. Nu ik beter kijk, zie ik inderdaad gangen vol blije handgemaakte posters voor het feest.

Tussen ons gezegd en gezwegen. In het geheim ben ik jaloers op de dames van de crèche. Met name op die van Abe's groep. Het zijn er drie, ze zijn allemaal mooi, lief, vrolijk en ze mogen de hele dag met mijn kind spelen. En ik moet altijd werken en niet zo'n beetje ook.

Tijdens de kennismaking (ik ben wel drie keer langs geweest) waren ze ook al zo vriendelijk. En geduldig! Ze gaven antwoord alsof ik de eerste moeder was die haar eerstgeborene bij hun achter liet. Achterdochtig probeerde ik ze te betrappen op een dom antwoord, een onderhuidse sneer over mijn leeftijd of onprofessioneel gedrag. Maar die bleven uit en ondertussen waren ze lief voor álle kinderen.

De eerste keer dat ik mijn zoon achterliet, vleide hij verliefd zijn hoofd tegen de borst van de mooiste juf en keek niet op of om toen ik de crèche verliet. Ik weet ook wel dat het fijn is. Maar stiekem had ik gehoopt op een drama met uitgestoken armpjes en een "laat me niet achter bij deze heksen, ik wil jou en jou alleen, jij bent de liefste van de wereld, stop met werken en zorg voor mij"-jammerklacht. Maar niets van dat al, hij vindt het geweldig op de crèche.

Maar goed, terug naar het crèche-feest. Ik ben even in paniek. Want iets lekkers maken zit er niet in. Laf vul ik Abe's vader in op de namenlijst. Daar ben ik dan weer mooi vanaf. Maar Abe's vader heeft ook geen tijd en laat zich niet verleiden door smekende blikken. Ik besluit te doen alsof. Morgen ga ik gewoon naar de toko en dan laad ik het eten over in een oude pan.

Met gemak stap ik in de rol van overspannen moeder die werk, sociaal leven en opvoeding graag wil combineren, maar altijd ten koste van zichzelf. Ik vind het buitengewoon geestig. Nooit gedacht dat me dat nog zou overkomen. Maar ik laat niet met mij dollen, ik neem de short cut. Ik ben niet voor niets een oudere moeder.

De grote dag is aangebroken; op naar de toko. Die staat vol geïrriteerde mensen die proberen kalm over te komen.

De vrouw achter de toonbank is nieuw. Met groeiende ergernis zie ik hoe ze vijf minuten lang twee bekertjes cendol in een één plastic zakje probeert te wurmen. Ondertussen trek ik gekke gezichten naar Abe, die niet begrijpt waarom we zo lang stil blijven staan. Na 25 minuten besluit ik mijn snode plan te laten varen, leg gepast geld neer en ren met veel verontschuldigingen en zes zakken krupuk naar buiten.

Buiten adem en veel te laat arriveer ik bij de crèche. Het feest is al in volle gang. Ik word direct overvallen door een grote groepsangst. Sinds ik moeder ben, heb ik niet eerder zoveel ouders in één ruimte bij elkaar gezien. Ze zingen zonder enige gêne Sesamstraat liederen en dansen in het rond. Ik ruik vieze luiers, het is warm, iedereen kent elkaar en lijkt volkomen tevreden met de rol van vader of moeder van. Ondertussen beledig ik vier ouders door hun kind niet te herkennen en doe alsof ik het naar mijn zin heb.

Gelukkig arriveert geliefde snel. "Praat jíj dan met iemand", sis ik hem toe. "Ik weet niet wat ik moet zeggen en waar moet ik met al die zakken naartoe?" Hij weet het ook niet en vermaakt zich ondertussen prima met zijn zoon. Daar gaat mijn kalme ik ben al 42 dus mij krijg je niet gek-houding.

Ook dat nog. Moet ik nou zelfs wennen aan mijn nieuwe rol als moeder van? Het kan niemand schelen dat ik een overvolle agenda heb, die hebben zij ook. Hier geldt uitsluitend het kind. En dan niet eens alleen die van mij. Volgens mij zijn de andere ouders net zo onder de indruk van hun kind als ik van het mijne. Ik heb nog veel te leren. Gelukkig duurt het nog jaren voor de basisschool begint.

16. Voor S.

Kort voor het mannetje werd geboren, overleed onze bovenbuurman S. Een paar maanden eerder vertelde de arts hem dat hij ziek was; er was geen redding meer mogelijk. Zijn lichaam was volledig verwoest door een allesverterende kanker. Dood en leven kwamen in die tijd wel heel dicht bij elkaar. Terwijl mijn buik groeide, werd S. met de dag zieker.

Onze bovenbuurman was geen oude man. Hij was hip en aantrekkelijk, en ontwierp met veel succes mode-collecties. Hij was jong en vol leven. Regelmatig hoorden we hem zondagochtend de trap opkomen, terug van een nachtje doorfeesten. En zo hoort het ook. Als je 32 bent, moet je met je vrienden dronken aan een café-tafel zitten en niet doodgaan.

Op de valreep trouwde onze bovenbuurman S. met zijn grote liefde R., die nog jonger was dan hij. En mooi. Met een bijna verlegen levenslust. Ze kon er niets aan doen, zelfs in het grootste verdriet bleef ze stralen. Het huwelijk werd bij hen thuis voltrokken. Ons huis was uitvalsbasis voor jassen en voor mensen die tegelijkertijd intens verdrietig en blij waren. In de verbijstering over de onontkoombaarheid van de situatie was het prachtig dat ze juist op dat moment voor elkaar kozen.

De angst voor de dood zal niemand vreemd zijn. Ook ik heb er last van. Maar sinds ik moeder ben, voelt die angst anders. Scherper en praktisch. Als er iets met mij gebeurt, grijpt dat levensgroot in in het leven van mijn twee mannen. Dus heb ik stiekem de commode zo ingericht dat – mocht ik morgen onder de tram komen – mijn geliefde niet in alle consternatie naar de rompertjes met lange mouwen hoeft te zoeken.

Maar ik wil graag langer leven dan babymaatje 68, dus door rood licht fiets ik niet meer.

Daar komt bij dat ik, sinds ik iemands vrouw en iemands moeder ben, nóg meer van het leven geniet. Er lijkt een nadeel te kleven aan genieten. Als het wegvalt, is er ook meer te missen.

Niet alleen mijn eigen dood boezemt mij angst in. Die van mijn geliefden komt me inktzwart voor. Vooral die van het mannetje. Ik geloof dat het Patty Brard was, die ooit zei dat als haar kind dood zou gaan, ze er gewoon naast ging liggen. Normaal heb ik geen idee waar ze het over heeft, maar dit verwoordde ze behoorlijk accuraat. Soms sluip ik 's nachts de kinderkamer in om te luisteren of ik 'm hoor ademhalen. Ik ben vast niet de enige.

Dan ben ik ook nog eens een oudere moeder. Statistisch gezien sta ik dichter bij de dood dan een moeder van 25. Als het mannetje zijn veertigste verjaardag viert, ben ik 82. Of dood. Wat dat betreft heeft mijn moeder het beter voor elkaar. Die was 20 toen ze mij kreeg. Met een beetje geluk eten we op mijn 60e verjaardagsfeestje samen hazelnoottaart van Maison Kelder.

Hoe dan ook, voor oude en jonge moeders en voor de rest van ons stervelingen is de dood onvermijdelijk. Het is onze enige zekerheid. En soms kom je iemand tegen die het beeld van de dood verandert, door zelf een voorbeeld te zijn.

Dat is de erfenis die S. achterliet. Hij accepteerde zijn eigen dood met volle overgave. Om hem heen stond alles op z'n kop. Maar in plaats van de – te verwachten – boze protesten, berustte hij in de situatie. S. was tevreden met zijn leven. Hij had een mooie vrouw, goede vrienden, en hij had een sterk modemerk neergezet. Het was goed zo. In minder dan vier maanden van voluit leven naar dood. Zo simpel is het.

S. gaf ons de belangrijkste levensles op een presenteerblaadje: leven doe je niet voor morgen. Leven doe je voor nu! Oud worden kan heel mooi zijn, maar het is de manier waarop je leeft die betekenis aan dat leven geeft. Daarom herinner ik mij S. niet om zijn dood, maar om zijn leven, dat hij tevreden los kon laten. En daarom zal ik mijn uiterste best doen om zo te leven, dat ik van iedere dag die ik met mijn mannen doorbreng kan genieten.

17. Een koffer vol nieuwigheid

Na drie dagen drong het tot me door. Ik was zenuwachtig, want ik ging voor het eerst met vakantie met de mannen. Van de zomer hadden we het al eens geprobeerd op de camping in Drenthe. Na drie dagen regen en communaal douchen wisten we niet hoe snel we terug moesten naar ons behaaglijke huis. Het mannetje bleek bovendien last te hebben van heimwee en keek ons met grote Labrador-ogen aan. Zijn droeve blik veranderde in pure blijdschap zodra hij weer voet op bekend terrein zette.

Met geliefde was ik natuurlijk wel al met vakantie geweest. Van verliefdheid aaneengeklonken hadden we steden als Parijs, Barcelona en Florence doorgestruind. Ontbijt om 12 uur, picknicken in het park, dronken op de brug, en fijne hotels. Dat werk.

Het voordeel van onaangeleund

Heel anders dan de reizen die ik alleen maakte. Jarenlang liet ik – zodra ik geld en tijd had – huis en haard achter mij. Maandenlang trok ik door de wereld. Op een adembenemend mooi eiland in de Filippijnen lag ik weken met een stapel boeken in dezelfde hangmat. In Vietnam zat ik een volle dag op een krukje en zag de hele stad aan mij voorbijtrekken en genoot van iedere minuut. In Indonesië voelde ik me zo thuis dat ik er een jaar later nog was.

Zodra ik de douane door was, vergat ik huis, haard en uitzwaaiers. Het voordeel van onaangeleund zijn, is dat je kunt weggaan als je wilt en kunt wegblijven zolang er geld is. Je hoeft aan niemand te verklaren waarom je wel naar dorp A en niet naar berg B wilt. En je bent uitsluitend verantwoordelijk voor jezelf.

Niet verdwenen reisverlangen

Met de komst van geliefde en het mannetje is het reisverlangen niet verdwenen. Het sluimert ergens in mijn hart. Maar geliefde is niet zo'n reiziger en het mannetje slaapt zo heerlijk in zijn eigen bed.

Dus reis ik tegenwoordig in mijn hoofd. Op de fiets bedenk ik ingewikkelde reizen, in gedachten zit ik op een trappetje in de schaduw met een marktkoopvrouw te kletsen en ruik ik de durian.

Terug in de realiteit gaan we een weekje weg. Naar Spanje op familiebezoek. Mijn nichtje heeft net een zoon en die moeten we natuurlijk zien. 26 Jaar geleden was ik een zomer lang haar au-pair en nu zijn we allebei moeder. Voordat we gaan, heb ik een paar dagen vrij en genereus bied ik aan de koffer in te pakken.

Altijd leuk

Bagage pakken was altijd leuk. Het is alsof de reis begint op het moment dat de koffer in de kamer staat. De meest bizarre kofferinhoud hadden vriendin P. en ik, toen we in overspannen staat naar La Gomera gingen. P. had zich de dag voor het vertrek in een blinde winkelgekte gegooid en hing haar – nog in cellofaan verpakte – jurkjes op kleur en stijl gesorteerd in de overvolle kast van ons appartement. Mijn 12 paar schoenen versperde de deur naar de badkamer en in de avond wankelde ik in een krijtstreep-pak op mijn Dries van Noten hakken over de rotsen naar het lokale café.

Grotere reizen maakte ik in gezelschap van mijn trouwe rugzak. Over het pakken ervan kon ik weken doen. De sport was om onder de 10 kilo te blijven. Ook al bleef ik maanden weg. Ieder shirtje moest perfect zijn en passen bij de rest en voor mij zorgen in regen, kou en warmte.

Vriendin P. (dezelfde van de overspannen koffer) bekeek uiterst kritisch de inhoud. Nee, te sexy, weg ermee. En past die broek bij je jas? Anders moet-ie eruit. De boeken hadden 'internationale ruilkwaliteit' en mijn toilettas bevatte alleen kleine flesjes met de miniemst mogelijke inhoud.

Logistieke nachtmerrie

Maar goed, dat was een paar jaar geleden. Nu moet ik eerst een koffer voor ons alledrie inpakken. Ik heb het tenslotte beloofd. Dat blijkt niet zo'n goed idee te zijn, want ik beland in een logistieke nachtmerrie die me 's nachts uit mijn slaap houdt.

Rompertjes met korte en lange mouwen, truitjes, setjes, schoentjes, sokjes, voor koud en warm weer. Alles moet leuk staan, want we gaan tenslotte op familiebezoek. Nestgeur helpt misschien tegen heimwee, dus pak ik het laken uit z'n bedje luchtdicht in stapels plastic zakken in.

Muis en Ster apart voor in het vliegtuig. Samen met de juiste crackers, melk, water en fruithapje. De draagzak gaat buiten de koffer. Ik moet riemen kopen om de buggy goed te vervoeren, zodat we hem niet in 8 stukken op de bagageband terugvinden. En er moeten ook medicijnen mee: tegen doorkomende tandjes, hoesten, bulten en onrust, want hij zal het maar net krijgen.

Het reisschema huis-vliegtuig moet zo in elkaar worden gedraaid dat het ochtendslaapje niet in het geding komt, de crèche moet op de hoogte worden gebracht, de buurvrouw moet worden ingeschakeld voor de post en de planten.

Ik kan met gesloten ogen een groot project in elkaar draaien. Maar een koffer inpakken als je een kind hebt, is bijna niet te doen.

Rustgevende druppels

Een paar uur voor we weg moeten, heb ik de rustgevende druppels (voor mijzelf) gevonden, en is de koffer ingepakt. Meer dan de helft is gevuld met babyspullen. Voor ons blijft er ruimte over voor een broek, een stapeltje shirts, sokken en sensible onderbroeken.

Voor het eerst van mijn leven reis ik met 1 paar schoenen: wandelschoenen die heerlijk zitten maar erg lelijk zijn.

Als we eindelijk op het vliegveld staan, zeg ik mokkend dat ik hier een stukje over ga schrijven. Geliefde vindt het nodig dat te relativeren met: "Dat heeft iedereen die voor het eerst met een kind reist. Zo speciaal ben je nou ook weer niet." Ik mompel dat ik meer dan 20 jaar alleen voor mijzelf heb gezorgd en dat ik nu medeverantwoordelijk ben voor een familie. Ik, de vrouw die kalm en cool in haar eentje de wereld introk, heb rustgevende druppeltjes nodig om een koffer in te pakken!

Heerlijk

En de vakantie? Die was heerlijk. Het mannetje genoot volop en werd iedere dag met een grote lach wakker. We ontbeten pas om 12 uur en picknickten op de rotsen en ik was stapel verliefd op mijn mannen.

Ik heb een week lang dezelfde kleren aangehad en op de terugreis bleven de rustgevende druppels gewoon in de tas.

18. Mama is de mooiste

Het was geen slimme actie van mij. Anders had ik het niet gezien. Het ging als volgt.

Stel je even het volgende voor. Ik zit te werken in mijn werkkamer. Groot raam voor mij, heerlijk herfstweer, ik ben met smaak aan werk. Die ochtend had ik mijzelf een uur vrij gegeven, en dat uur had ik ingevuld met het kopen van veel te dure cosmetica.

Mooie juffrouw

De mooie juffrouw van Chanel was goed in haar werk. Als ze had gezegd dat ik eeuwig durend geluk zou krijgen wanneer ik alle crèmes in één keer zou kopen, had ik het gedaan. Eenmaal thuis smeerde ik mijn nieuwe make-up en alle monstertjes op mijn gezicht. Verliefd op het mooie zwarte doosje zette ik het open op mijn bureau.

Nu is mijn werkkamer een spiegelvrije zone. Spiegels leiden maar af en voor ik het weet besteed ik een middag aan het uittrekken van onzichtbare haren en het bestuderen van mijn poriën. Overtuigd van mijn nieuwe strakke huidje keek ik schalks in het spiegeltje. En toen zag ik het.

Kalkoenenflupje

Ik kon het eerst niet geloven, maar het was echt zo: ik heb een hangende onderkin. Daar waar jarenlang een strak vel zat, hing opeens een los ding. Een soort kalkoenenflupje dat overliep naar mijn nek. In mijn beleving was de nek nog in strakke toestand, maar mijn illusie werd ruw verstoord.

Flupjes en een vrouwenlichaam is een fatale combinatie, leerde ik al jong. Ik hoor mijn oma bij het zien van de toenmalige koningin Juliana in wéér een mouwloze jurk nog verontwaardigd mopperen: "Dat die dochters van haar daar nou toch niets over zeggen".

Mijn nekflup is op de schaal van het wereldleed verwaarloosbaar. Maar in de beslotenheid van mijn werkkamer was het toch een behoorlijke schok. Gelukkig ben ik niet groot, dus er zijn niet veel mensen die mij van onderaf zien. Zolang ik omhoog moet kijken, is het vel nog onzichtbaar. Maar er is er één die nog jaren vanuit die hoek naar mij kijkt. En dat is mijn zoon.

"Die waar alles aan hangt"

Paniekbeelden van vriendjes die over een paar jaar verwonderd vragen: "Jouw moeder is wel heel oud, hè? Wel 100 hè?". En Abe die beschaamd het hoofd laat hangen. Later wijst hij me aan op het schoolplein met een flauwe beweging van zijn hand en zegt: "Daar is mijn moeder. Die waar alles aan hangt".

Plastische chirurgie is uitgesloten wegens operatie-angsten. Maar plots kwam de troostende gedachte over mij dat jongens hun moeder adoreren, no matter what.

Foto van mijn moeder

Mijn herinneringen draaiden overuren. Hoe zag ik mijn moeder dan? Mijn blik ging onmiddellijk naar de foto van mijn moeder. Genomen toen ze 38 was.

Met een strootje in de mond kijkt ze me aan. Ontegenzeggelijk, wat je noemt: een stuk. Maar wel de moeder van drie kinderen, van 18, 16 en 8. Ik voel nog de schaamte als 11-jarige in de manege. Mijn moeder op het paard en alle jongens kwamen uit de stal om te kijken. Ik dacht omdat ze er niets van kon, maar ik denk dat ik me daarin vergis.

Enquête

Mijn kritische blik op mijn mooie jonge moeder beloofde niet veel goeds. Daarom riep ik de hulp in van anderen en stuurde ik een enquête rond naar iedereen in mijn adresboek. Ik vroeg:

# Kun je je herinneren hoe je vroeger over je vader of je moeder dacht?

# Vond je ze toen oud of juist jong, lelijk of heel mooi, interessant of een beetje saai?

# Was er een verschil in hoe je over je vader of je moeder dacht?

# Hoe oud was je toen je dat dacht en hoe oud waren je vader en je moeder toen?

# Als je er nu naar kijkt, klopte je beleving dan met de werkelijkheid?

# Hoe oud ben jij nu?"

Nu hoopte ik natuurlijk dat alle mannen zouden schrijven dat hun moeder prachtig, slim en leuk was. En dat die moeders toch zeker al 50 waren toen die mannen dat vonden. Maar dat bleek niet zo te zijn.

Wel kwamen binnen no time de uitgebreide antwoorden binnen. Er openden zich werelden van lieve moeders, moeders die anders waren, vaders die onbereikbaar waren, heel sterk, vaak weg, dood, of vermeend crimineel. Er was geen peil op te trekken.

Van harte welkom

Mijn kalkoenennek had wat teweeggebracht! Een blik in de ouderlijke belevingswereld van twintigers, dertigers, veertigers, vijftigers en zestigers.

Over 14 dagen volgt hier de uitslag van mijn – absoluut niet wetenschappelijk verantwoorde – onderzoek. Wie nog mee wil doen is van harte welkom.

19. Herinneringen aan onze eigen ouders

Twee weken geleden schreef ik over de ontdekking van mijn kalkoenenflupje. Voor de mensen die geen idee hebben wat dat is: ga met je hand naar de holte van je hals. Als je niets voelt, omdat alles lekker strak is, geniet er dan nog maar van. En als je het wel voelt: welkom bij de club.

Naar aanleiding van mijn gruwelijke vondst stuurde ik mailtjes de wereld in, met de vraag: "Kun je je herinneren hoe je vroeger over je vader of je moeder dacht?"

Ik wilde erachter komen in hoeverre kinderen in de gaten hebben dat hun ouders uitzakken. Stiekem hoopte ik dat mijn volstrekt onwetenschappelijk onderzoek slechts lofzangen op de schoonheid en het intellect van hun ouders zou opleveren. Ik kreeg inderdaad prachtige ontroerende en openhartige beschrijvingen terug. Maar geen hymnen. Alhoewel de verschillen groter zijn dan de overeenkomsten, is het in ieder geval duidelijk dat kinderen hun ouders messcherp observeren.

Ik kreeg 24 herinneringen; 19 van vrouwen en 5 van mannen. De leeftijden liepen uiteen van 24 tot 72. De reacties waren afkomstig uit het hele land, maar ook uit Amerika en India. Niemand schreef over een uitgezakte hals. Wel over verdrietige moeders en afstandelijke vaders. Vaak is de blik met de jaren verzacht. Maar soms wordt de teleurstelling in een bijzin nog eens extra benadrukt.

Anders dan de andere moeders

Opvallend veel vrouwen schreven dat hun moeder ánders was. Gekker of creatiever, vlotter en jeugdiger, mooi en bijzonder. Het anders-zijn pakt echter niet altijd ten gunste van moeder uit.

J's moeder was mooi en apart, maar had ook "lelijke hoge hakken". En T schrijft: "Vroeger vond ik het voornamelijk heel irritant dat ze slecht Nederlands sprak en schreef."

B beschrijft het uiterlijk van zowel haar moeder als haar vader, in vergelijking met dat van de buren. Die waren allebei mooier dan haar ouders. "Die buurman was een heel goede vriend van mijn vader. Toen hij ziek werd en stierf, bracht mijn vader meer tijd door met die mooie (en lieve en charmante) buurvrouw dan met mijn moeder". Toen ook haar vader ziek werd en stierf, vroeg ze zich af "of die mooie buurvrouw misschien een heks was".

W schrijft dat haar moeder heel mooi was. Ze was de mooiste van haar familie. S voelde zich als jong meisje vaak onzeker bij haar moeders schoonheid. Dat ze als 13-jarige van haar fitness-leraar hoorde dat ze net zulke mooie benen als haar moeder zou krijgen als ze maar hard genoeg trainde, hielp ook niet echt.

Naar de bingo

De waardering voor het anders-zijn komt vaak pas later. H schrijft dat haar moeder, een jonge kunstenares, zeker anders was. Dat werd versterkt door een 'oude musicerende vader'. Ze wilde liever ouders die naar de bingo gingen en bier dronken. Inmiddels realiseert ze zich dat ze de veiligheid van het gewone wilde. Nu ze zelf moeder is, beseft ze dat veiligheid in liefde en aandacht zit. En dat was er in overvloed.

Ook mannen vinden hun moeder soms anders dan andere ouders. "Dat vonden mijn vrienden en vriendinnen ook", aldus P, die daaraan toevoegt: "ze gaf en geeft me vertrouwen in mijn beslissingen en leven. Over haar leeftijd heb ik nooit een mening gehad."

Mannen lijken minder oog te hebben voor het uiterlijk van hun moeder. Ook na irritant aandringen van mijn kant kwam er niet uit meer dan: "Ja, dat weet ik toch niet, daar heb ik nog nooit over nagedacht." Uitzondering is B, die er ook een beetje in verwarring van raakt. Want: "Ze was wel minder mooi dan ik destijds dacht." Maar aan de andere kant zaten er wel veel mannen achter zijn gescheiden moeder aan. Dus misschien klopt zijn huidige oordeel dan weer niet.

Van C kreeg ik een brief met schema's en gebeurtenissen die zo prachtig zijn, dat ik nu huilend aan de keukentafel zit. Hij herinnert zich zijn moeder als lief en krachtig, en beschrijft een intiem beeld als 5-jarige jongen in 1937. "Ik loop met mammie om een Melati-struik. Zij plukt bloemen. Ik heb een snotneus en zij laat mij mijn neus snuiten in haar onderrok'.

Jong en futloos

Over de leeftijd van ouders wordt vaak terzijde wat gezegd. "Mijn ouders waren oud, maar dan op een leeftijdsloze manier", schrijft S, en lijkt daarmee het gros van de berichten te verwoorden.

Dat het inschatten van leeftijd vaak gebaseerd is op gedrag, blijkt wel uit het bericht van S. "Mijn moeder was zwaarlijvig en ietwat futloos". In haar gedrag leek ze veel ouder dan haar vader, die 8 jaar ouder was. "Mijn moeder was weliswaar ouder dan die van andere klasgenoten, maar ik vond haar veel vlotter en jeugdiger", schrijft A. "Natuurlijk vond ik mijn ouders oud", schrijft E. "Dat wáren ze ook, vergeleken met andere ouders. Mijn moeder was 39 toen ze mij kreeg."

T's moeder was 17 "toen ze mij kreeg. Ik vond het supercool dat ze zo jong was en stoer dat sommige mensen dachten dat we zussen waren."

Vage vaders

Die arme vaders die altijd maar aan het werken waren, hebben heel wat minder indrukken achtergelaten dan hun echtgenoten. Alhoewel ze vaak schitterden door afwezigheid. T heeft geen idee van haar vader, behalve dat-ie "gevaarlijk was en misschien wel een cokedealer". En B zag zijn vader pas op z'n 18e. Meer indruk dan dat hij sterk op Dolf Brouwers (Sjef van Oekel) leek, liet hij niet achter.

De enige duidelijke herinnering die W aan haar vader heeft, is dat hij haar op zijn rug naar boven droeg en voor haar zong. Dat hij als marineman zijn leven gaf, vervult haar met trots, maar ze voelt ook de pijn dat hij voor zijn werk had gekozen en niet voor zijn gezin.

Dan is er de categorie vaders die niet zichtbaar waren. "Hij was er gewoon", schrijft K. V's vader was "mysterieus, een beetje afwezig voor mij als kind." P beschrijft haar vader als "veel afwezig", maar wel "een warme vader" toen ze klein was. "Mijn vader was oud en een beetje saai", schrijft J.

Stoere vaders

Er zijn ook herinneringen aan stoere vaders. Volgens H was zijn vader "sterk met benen en een buik van beton". C noemt zijn vader "geweldig". Zijn mooiste herinnering aan hem is dat hij aan het begin van de oorlog kalm en waardig afscheid van hem nam, terwijl hij wist wat hem te wachten stond. Voor mijn vader had ik als kind "een mateloze bewondering", schrijft P. Maar, voegt hij er triest aan toe: "inmiddels is hij kleurloos en vergeten geworden."

Dat kinderen de relatie tussen hun ouders goed in de gaten houden, blijkt regelmatig uit de mailtjes. "Van mijn vader begreep ik nooit waarom hij mijn moeder had gekozen. Altijd gedacht dat hij een heel ander leven had gehad met een minder degelijke vrouw", schrijft E. "Mijn vader mopperde veel op mijn moeder en mijn moeder mopperde veel over mijn vader tegen mij. Op een gegeven moment had ik het wel gehad met ze. Ze moesten maar gaan scheiden". Volgens P was haar moeder verdrietig, moe, en druk met het huishouden, terwijl haar vader voor alle partijen de helpende hand was.

De verhalen spreken voor zichzelf. We hebben allemaal onze herinneringen. We kleuren ze in met de verf waar we op dat moment beschikking over hebben. De heldin van vandaag is de droeve vrouw van morgen. Mocht er tijdens de kerstdagen iets opmerkelijks gebeuren, een fikse ruzie bijvoorbeeld, bedenk dan wel dat het allemaal wordt opgeslagen in die koppies.

Ik wens iedereen een prachtig 2006.

20. Poep en kots en snot

Ik ben 'the Nanny Diaries' aan het lezen. Geen hoogstaande literatuur, maar goed vermaak voor de verweekte hersenen. Het is het relaas van de New Yorkse Nan die oppast op de 4-jarige zoon van love-to-hate-them Park Avenue ouders. Hij bedriegt haar met de beeldschone manager en zij shopt, snibt en zeurt.

Halverwege het boek komt de ijskoningin, alias de moeder, na een dag me time de kinderkamer binnen. Blij stort zoonlief zich op haar Chanel-pakje. Zij deinst achteruit en vraagt of hij – zoals afgesproken – z'n handen heeft gewassen voordat hij haar aanraakt. Het boek is geschreven door twee echte nannies. Dus dat las ik toch met enige verbazing.

Vanmorgen dacht ik daar opeens heel anders over. Als moeder spendeer ik namelijk opvallend veel tijd aan het opruimen en onderzoeken van lichaamssappen. De kerstdagen werden dit jaar gedicteerd door slijmerige, groene silliputy-achtige diarree, die maar niet wilde weggaan. De billen van het mannetje, voorheen een perfect perzikje, waren een ontstoken en bebloede poel van ellende.

Ernaar wijzen leidde al tot ontroostbare huilbuien. Dus drukten we geroutineerd iedere vijf minuten onze neus tegen z'n billen. Zodra het poep-alert werd gegeven, renden we naar de commode, stonden we klaar met natte watten, washandjes, de föhn om te drogen, veel zalf, de allerbeste luier, een speen ter troost, en extra zakdoekjes voor het huilsnot en ter voorkoming van brandende pies op de billen.

Zo stonden onze vrije dagen in het teken van poep en pies. Niets egocentrisch rondhangen. Geen romantisch rommelen in bed, geen feestjes, langdurig eten of drinken, en zeker niet aangeschoten naar bed. Dit was meer een poep-bootcamp en onze missie was: 'maak het mannetje weer blij en diarree-vrij'.

Je zou het niet zeggen, maar ik heb een lichte hygiënemanie, ook wel smetvrees genaamd. Geliefde heeft wel eens gezegd dat hij een beetje schrok toen ik, tijdens ons eerste bioscoopbezoek, van alles op de stoel legde om het huid-stoel-contact tot een minimum te beperken. Maar zijn angst verdween zodra hij mijn huis en de afwas van een week zag. Zo werkt dat kennelijk ook met de uitwerpselen van je eigen vlees en bloed. Die zijn aanzienlijk minder goor dan die van andere kinderen. Nooit geweten. Zo leer ik op mijn oude dag steeds wat nieuws.

Inmiddels is de diarree verdwenen. De billen zijn terug naar hun perfecte perzik-staat. Blijft over: snot en af en toe kots. Dat laatste komt er bijna terloops uit. Bij voorkeur over de bank. Maar dat is goed te doen verder. De poep blijft, uitzonderingen daargelaten, redelijk goed in de luier zitten. Maar snot komt er op zo'n prominente plaats uit. Het is onmogelijk te vermijden.

Het zit dan ook overal. Op de bank, op de kniehoogte van al mijn broeken, op het dekbed, en op de ramen. Vorige week had ik een belangrijke afspraak en halverwege het gesprek bleef de blik van mijn gesprekspartner hinderlijk hangen op mijn borsten. Niet omdat-ie ze opwindend vond, zo bleek later toen ik in de trein zat. Maar omdat er op tepelhoogte snot zat. Heel veel snot.

Vanmorgen moest ik vroeg weg. Ik had alles geregeld, Kleren klaar voor het mannetje en mij. Jasje in de plooi. Rok onberispelijk zwart. Alles in orde. Het leek allemaal goed te gaan. Tot het moment dat ik zelf nog naar de wc moest en vergat om de deur dicht te trekken. Dom, dom, dom. Hijgend van zoveel onverwacht geluk vloog-ie naar binnen. Met slechts het omvertrekken van de wc-borstel voor ogen.

Ik probeerde nog een barrière te bouwen, maar ik zat in een nogal ongelukkige positie en ik was te laat. Het resultaat: een vies kind in vies spul. Na het poetsen en omkleden waren we officieel te laat. Het mannetje op mijn knie balancerend, wilde ik mijn schoenen aantrekken, maar ik kwam er niet in. De linker zat vol oude Liga's en aan de zijkant van de rechterschoen zat drie dagen snot.

Die moeder van the Nanny Diaries is zo gek nog niet. We gaan hier een beetje orde en hygiëne op zaken stellen. Vanaf nu worden de handen gewassen, het snot gesnoten en de voeten geveegd voordat mama mag worden aangeraakt. Zou daar een leermethode voor bestaan?

Esther de Charon de Saint Germain

Vervolg => afleveringen 21- 30

Vervolg => afleveringen 30 - 35

groot Hart communicatie & vormgeving voor ZZP'er en MKB met een groot Hart

2010-12-06T02:37:00.000-08:00

Op zoek naar een effectieve communicatie? Veel plannen, maar weet u niet hoe te beginnen?

Bij ons krijgt u de kwaliteit, inzet en ervaring van een groot ontwerpbureau, maar dan met een prijskaartje dat - juist in deze tijd - in uw budget past.

Wat doen we voor u?

COMMUNICATIE ADVIES STRATEGIE

HUISSTIJL VORMGEVING

TEKSTEN

ORGANISATIE

kleine en grote (bedrijfs-) evenementen
tentoonstellingen
symposia
groot Hart inspiratie-events

COACHING & TRAINING

wat levert het u op?

groot Hart authentieke communicatie

onderscheid met groot Hart communicatie

de duurzame groot Hart communicatie aanpak

Door dieren leren wat mensen écht vinden

2010-10-03T13:13:00.000-07:00

Dat vind ik echt een rotbeest, àààh, wat een lief koppie, wat een kracht hè, getver wat een ontzettende griezel, aan dát beest heb ik écht een hekel!

Leg de 62 Leren door Dieren kaarten van Hens van Soest van Fotomissie op tafel en dit is wat je krijgt: ongefilterde meningen en uitroepen. Deze voorkeuren en afkeuren geven ongecensureerd inzicht in wat mensen doorgaans minder snel zullen zeggen. De Leren door Dierenkaarten komen van pas als je snel wilt leren hoe de ander écht denkt. Ik heb de kaarten een kleine maand gebruikt als onderdeel van coachingsessies, informele bijeenkomsten en communicatieworkshops. => Hier volgen een paar praktijkvoorbeelden.

'Als papa leeuw is, is mama de tijger''
De deelnemers bestonden uit 6 kinderen in de leeftijd van 5 tot 10 jaar. Ze staan keurig rond de tafel met kaarten. “Welk dier vinden jullie het liefst?” vraag ik ze. “De goudvissen”, roept Nienke. “Want die hebben zo’n mooie kleur en ze zwemmen rondjes, dus ze kunnen alles zien en dat wil ik ook.” “Dit egeltje”, zegt Marijn, “en die muis want die wil ik vasthouden en dat is lekker zacht in mijn hand.” “Zijn er ook dieren die jullie een beetje eng vinden?” vraag ik, en verwacht dat ze de haaien en spinnen aanwijzen. Maar in plaats daarvan wijst Inez de uil aan. “Hij kijkt zo boos met van die ronde ogen”, griezelt ze. “En als jullie dan een van deze dieren zouden zijn. Wie zou je dan willen zijn?” vraag ik ze. “Ik wil dat konijntje zijn, want iedereen vindt die lief”, zegt Janneke. “Ik wil die ene pinguïn zijn, die zijn altijd samen”, zegt Jelle en wijst naar de kaart met een groep pinguïns. “En dit is mijn papa”. zegt Bob en hij pakt zonder dralen de Tijger. Voordat ik het kan vragen, pakt hij de Leeuwenkaart en zegt: “en dan is dit mama. Want als papa die leeuw is, dan is mama de tijger.”

Echt kijken
Wat valt op? Kinderen kijken echt naar de afbeeldingen. Dus niet naar dat wat ze al weten over de dieren. Maar ze reageren ook op de wijze waarop en de context waarin de dieren zijn gefotografeerd. Een pinguïn in een groep heeft het leuk vinden ze. Want die is niet alleen. Ze lijken vooral de wat markantere afbeeldingen te herkennen. En dan met name van de dieren die ze al kennen. Het aantal kaarten is eigenlijk iets te groot voor de jongere kinderen. Maar omdat ik het niet over mijn hart kon krijgen om dieren ‘uit de groep te gooien’, heb ze toch in hun totaliteit gebruikt.

De communicatieworkshop

Aan het einde van een communicatieworkshop leg ik de kaarten op een grote tafel. Het team is de hele dag bezig en behoorlijk vermoeid. Ze hebben de hele dag gewerkt aan hun communicatie met klanten. De deelnemers komen van verschillende vestigingen. In de loop van de dag hebben ze elkaar beter leren kennen. Ik vraag ze om voor elkaar een dierenkaart te kiezen die iets zegt over een kwaliteit die ze in de loop van de dag bij de ander hebben ervaren. Het is even stil, want dit is opeens iets heel anders dan waar ze de hele dag aan hebben gewerkt. Dan wordt er wat gegniffeld en heen en weer gekeken van de kaarten naar elkaar. “Oh ja, die klopt echt” wordt er gemompeld.

Jij bent een kikker
Een enkele deelnemer kijkt een beetje benauwd. Dan vraag ik of ze tegenover degene willen staan over wie ze iets willen zeggen. Deelnemer Hans, die al de hele dag haantje de voorste was, wil wel beginnen. Hij gaat tegenover Eva staan. Met de kikkerkaart in zijn handen. “Ik vind jou een kikker”, zegt Hans resoluut. Eva trekt een vies gezicht en zegt dat ze kikkers vies vind. “Wil je uitleggen welke kwaliteiten daarbij horen?”, vraag ik. Hans zegt, “nou Eva, jij zat in een team waar het een poos moeilijk liep. Ik dacht eerlijk gezegd dat jij dus ook een moeilijke collega zou zijn. Maar ik heb vandaag gezien dat ik me heb vergist. Je kijkt en luistert heel aandachtig. En je durft iets van je te laten horen en dat vond ik fijn en ik weet niet waarom, maar ik vind kikkers gewoon hele leuke beesten. Nou ja, daarom dus.”

De hele groep wordt er vrolijk van. Ze lijken opgelucht dat Hans zo eerlijk durft te zijn. Ik zie uit mijn ooghoek hoe Hannelore snel de Mierenkaart pakt. Ze gaat tegenover Annechien staan en laat haar de kaart zien: “Nou, voor mij ben jij een mier.” Annechien wordt er zichtbaar ongemakkelijk van. Hannelore zegt: “Je bent een harde werker, je helpt echt de hele groep en je bent iemand op wie je kunt bouwen. Zonder jou hadden we minder voor elkaar gekregen vandaag.”

Jezelf durven laten zien
Uiteindelijk blijkt dat alle deelnemers elkaar verrassen. De dieren die ze uitkiezen vertellen iets over hun eigen voor-, en afkeuren. Bovendien lijken de reacties op de keuzes een verdieping te geven aan de woorden van waardering. De dieren hebben een heel persoonlijke betekenis. Voor de één betekent een wolf gevaar, voor een ander staat het dier voor samenzijn of kracht. Door de dierenkaarten kost het mensen minder moeite om, op een veilige manier, iets van zichzelf te laten zien en over de ander te zeggen.

Ik ben sterk en dienstbaar
Aan het einde van een coachingsgesprek vraag ik coachee Pieter met welk dier hij zich verwant voelt. Pieter gaat richting pensioen en zit in een zwaar proces. Hij is een grote, stoer uitziende man met een uitstraling die sterker is dan hij echt is. “Als je wilt vertellen wie je echt bent, welke dieren zou je dan uitkiezen?” vraag ik hem. Hij pakt de pinguïns (saamhorig), de olifant, (groot en betrouwbaar) het lieveheersbeestje (mooi en nuttig), de ijsbeer (sterk) en de Ekster (brutaal) “En wie ben je nou echt ten diepste”, vraag ik? Pieter zucht diep en pakt de olifant, de ekster en het lieveheersbeestje. “Dan ben ik dit. Groot, stevig aanwezig, maar ik ben ook klein en dienstbaar. Ik ben ook een schreeuwer, dat doe ik zodat niemand in de buurt durft te komen. Maar dat wil ik juist wel. Maar mensen zien ze alleen die olifant en horen die ekster. Ze zien niet dat lieveheersbeestje, omdat ie zo klein en stil is.”

Dieren als spiegel
Bij het coachen valt mij weer op hoezeer de dierenkaarten eigenschappen, behoeften, angsten of karaktertrekken verbeelden. Wanneer coachees die zelf niet helder hebben, kunnen ze die wel herkennen in de dierenkaarten. Coachees worden met de kaarten uit hun comfortzone gehaald. Omdat de dierenkaarten als een reflecterende spiegel werken vormen ze een mooie bijdrage in het coachingsproces.

Wil je lezen wat de andere coaches en trainers van de kaarten vinden? Lees ze op de site van Fotomissie van Hens van Soest

Esther de Charon de Saint Germain, coach/trainer en communicatieadviseur www.werkaanjedroom.nl

Een gezonde geest in een gezond lichaam? Kom op 20 juni naar Frederiksoord, Drenthe voor een zomerse gezondheidsfair

2010-06-11T14:16:00.000-07:00

Op 20 juni vindt in de lommerrijke tuin van het mooie hotel Frederiksoord de eerste Gezondheidsfair plaats. Goed biologisch voedsel, massages, gratis make-up adviezen, coaching, E.F.T., verschillende therapieën, kruiden, gewichtsbeheersing, bijzondere producten en een heerlijke high tea en speciaal voor vaderdag, mooie aanbiedingen. En voor de kinderen is er een speciale attractie: een ponyrit door het bos voor 1 euro!
Ook Werk aan je Droom coaching doet mee met deze mooie dag. Aan de hand van verschillende inzichtkaarten kun je alvast proeven aan deze coaching.

Gezondheidsfair Hotel Frederiksoord, Drenthe

datum: zondag 20 juni
tijd: 11.00- 18.00 uur
entree: € 5,00 (kinderen tot 12 jaar gratis)
high tea: € 20,00 11.00 - 14.00 uur, inclusief glas mousserende wijn
Ponyrit: € 1,00 voor een ritje op de pony door het Sterrebos
Informatie en opgave voor de high tea
Hotel Frederiksoord
Majoor van Swietenlaan 20
8382CG Frederiksoord
E. info@hotelfrederiksoord.nl
T. 0521 - 38 15 00

Wat kun je doen op
de Gezondheidsfair in Frederiksoord?

Massages

stoelmassage, shiatsu en handmassage voor slechts € 10,00

Gratis gezondheidsadvies, voedingsadvies, make-up advies, coachingskennismakingsgesprekken

Weleda en dr.Hauschka en verschillende vormen van coaching

Informatie en uitgebreide kennismaking

Natuurgeneeskundige therapieën, mindfulness, E.F.T. therapie, kruiden en vitaliteit, gewichtsbeheersing, Werk aan je Droom Coaching, workshops en wellness arrangementen van hotel Frederiksoord.

Verkoop van bijzondere biologische en natuurzuivere artikelen

Fruit, sappen, honing, wijn, likeur,kruiden, olijfolie en delicatessen, natuurlijke
lichaamsverzorging en houten speelgoed en speciale aanbiedingen voor vaderdag!

Ponyrit door het Sterrebos voor de kinderen

De pony's van Manege Vledder staan klaar om met de kleintjes een tochtje door het bos te maken!

Wie doen er mee op 20 juni?

Natuurgeneeskundige gezondheids-, en voedingsadviezen. Vitaliteit en gewichtscoaching

Lifestyle support
Hennie van Driel
info www.lifestyle-support.nl

Massage, shiatsu en ayurvedische massage
Sharon Bulstra www.alpha-bodywork.org
Ria Oord www.massageoord.nl
Hans Mook www.helendemassage.nl
Carla Roodenburg, Ayurvedische massagepraktijk

Coaching en mindfulness

Counselling en coaching Mandala

Mindfulness training, inzicht en bewustzijn
Rikkie Postema: www.cencm.nl

Werk aan je Droom Coaching en Kies vanuit Kracht training
Coaching voor professionals die echt hun droom willen realiseren
Esther de Charon de Saint Germain
info: www.werkaanjedroom.nl

Biologische en natuurlijke producten

Villa Sterrebos

Weleda en dr.Hauschka schoonheidsspecialiste en biologische winkel
Verkoop fruit, sappen, jams en natuurlijke verzorgingsproducten
Elisabeth de Charon de Saint Germain
info www.villasterrebos.nl

Kruidengeneeskunde en natuurlijke producten

Mentha kruiden

Dionne van Berkel
info www.mentha-kruiden.nl

Tjalma delica
Wijn, likeur,olijfolie en Italiaanse delicatessen
Wim Tjalma
info www.tjalmadelica.com

Imkerij Zwerm

Imkerij, honing en houten speelgoed
Anje en Jochem Brandsma
info www.imkerijzwerm.nl

Magro services
Stralingsarme telefonie
Marcel H.A. de Groot
info www.magro-service.nl

Alies
Bloemdecoraties en sieraden

Behoefte aan meer energie, kalmte en focus? Doe mee met de Tai Chi Workshop in Westdorp op 20 mei

2010-04-25T13:12:00.000-07:00

In China zijn ze iedere ochtend te zien. Groepen ouderen die, allemaal tegelijk, langzame bewegingen maken. Veel van deze mensen oefenen hun leven lang de Tai Chi bewegingen.

En waarom staan al die mensen iedere dag weer op het dorpsplein? Omdat ze gezond en soepel van lijf en leden blijven en goed om kunnen gaan met stress. Hier in het westen wordt Tai Chi al jarenlang beoefend door jong en oud. Ook in Borger-Odoorn tijdens de Tai Chi Workshop in De Stille Kracht in Westdorp.

Wat is het nou precies? Is het moeilijk? Moet je oosterse filosofieën begrijpen? Werkt het ook voor mij?
Om een breed publiek de kans te geven om deze bewegingsvorm te ervaren is
de volgende InspiratieAvond in De Stille Kracht op 20 mei gewijd aan Tai Chi. Zoals het hoort bij de InspiratieAvonden is er na afloop tijd om bij te praten met een drankje

Wat is Tai Chi
Tai Chi is het woord dat de Chinezen gebruiken voor het symbool yin en yang. Dit symbool staat voor de totaliteit en balans van alle energie in de kosmos. Tai Chi is een bewegingsvorm waarmee je blokkades kunt oplossen, je energie in balans te brengen en goed kunt aarden. Je voelt je beter en komt meer tot jezelf.

Wat doe je bij Tai Chi Workshop
Door gelijkmatige bewegingen te maken leer je jouw levensenergie bewegen. Samen met een goede houding kan deze energie blijven stromen. De bewegingen zijn meditatief en ontspannend, maar ook helend voor lichaam en geest. Door het opheffen van blokkades verdwijnt pijn en verbeterd je houding. Je komt weer in balans.

Tijdens de Tai Chi Workshop leer je korte oefeningen die je thuis of op het werk kunt herhalen voor je welzijn. Deze oefeningen kun je integreren in je dagelijks leven waardoor flexibiliteit, kwaliteit en duurzaamheid van je welzijn toenemen. De workshop is een belevenis van herkenning en (her)ontdekken van jezelf.

Wanneer, waar en wat kost het?
Docent: Sander Lindhout uit Assen
Datum: donderdag 20 mei 2010
Tijd: 20.00 - 22.00 uur
Plaats: De Stille Kracht, Schoonloërstraat 7 in Westdorp
Kosten: € 10,00
Meer informatie: www.de-stillekracht.nl
Opgeven kan via: info@inspiratiebloei.nl of via 06 - 2264 8916

Geef je snel op (voor 15 mei) er is plek voor circa 15 mensen

Wat zijn InspiratieAvonden?
De inspiratieAvonden zijn er voor mensen van alle rangen, standen, religies, overtuigingen en leeftijden.
Voor mensen met een open geest en een groot hart. Voor alle mensen die nieuwsgierig zijn, die geïnspireerd willen worden en anderen willen inspireren. De prachtige ruimte en tuin van De Stille Kracht vormt de omgeving waarin deze mandelijkse avonden plaatsvinden.

Een hartelijke groet van de mensen achter de InspiratieAvonden,

Wiel van Dijk, Sonja Groenewege en Esther de Charon

ps. Kun jij er niet bij zijn? Voel je vrij dit bericht door te sturen naar mensen die wel wat energie en focus kunnen gebruiken!

je weet dat je een grafisch vormgever bent als........

2010-02-10T05:45:00.000-08:00

Iedereen die appeltje Z denkt als je kop koffie over je toetsenbord valt, of als die hele foute opmerking zomaar uit je mond floept, wordt onvermijdelijk vrolijk na het lezen van onderstaande tekst.

Ik kreeg dit toegestuurd en weet niet waar het vandaan komt.....

heel veel plezier er mee en voel je nog eens extra trots op je vak!!!

You Know You're a Graphic Designer When...

You have bags under your eyes so big you'd have to check them in at the Airport

You watch the superbowl just for the commercials

You can spot bad typography from 100 yds away

You are pro-facebook because 95% of the myspace accounts burn your retinas

You can name more than 200 fonts in under five minutes

You are completely immune to subliminal advertising

You look upon a well-designed project with either:
sympathy OR extreme jealousy

Your hand is permanently stuck in the shape of a mouse

You tell stories of exacto-knife inflicted wounds with grizzled sort of pride

You practically take caffeine intravenously

You have an appreciation for everything unique

You've been spending three days non-stop on a project and it still looks like shit. You find yourself overcome by Deathlust

You find your pulse increase at the sight of a lovely ligature, glasses steam up when an unusually elegant arm, leg, or tail comes in view, and a well-kerned paragraph is apt to make you break into a sweat with excitement

. .....you buy a CD or DVD for the artwork, even if you have no idea what the actual music or film is like.
(even worse, you don't actually watch or listen to it, just stare at it for hours and hug it in adoration)

... you look at the clock and see it's about midnight and think 'I'll go to bed now'... and you actually go to bed about 2-3am".

... you need someone else to point out that you're sitting in a room in front of the computer with all the lights off, and haven't noticed"

...when you know what "kerning" is and you really, really like it.

... when you wear two [ke] [rn] pins on your bag, and only you know what the mean. To others its probably a band of sorts..

Forget the boy-wonder and the man of steel; your heroes have names like 'Tibor Kalman', 'Stefan Sagmeister', 'Paul Rand', and 'Paula Scher'.

You don't wear black to look cool, you wear it to hide the gauche.

You have a thing for chairs. You don't know why.

You giggle whenever you use the colors F0CCED, EFF0FF and 44DDDD

You’re in the sun and you look around for a Drop Shadow to sit under.

You give your relatives a lecture about color spaces and profiles when you email them your vacation photos.

Seeing someone use Lens Flare or Comic Sans adversely affects your blood-pressure

You maintain a grid system for your refrigerator magnets.

You organize your CD collection according to the Pantone chart.

You sit at work for eight hours straight just looking at your monitor, waiting for a spark of inspiration that doesn't come.

You're up 'til 5am because you came up with the best idea ever while brushing your teeth.

The hottest dream you ever had was "Trace contour... Find Edges... Pinch... Extrude... Smudge Stick... Motion Blur.... Sprayed Strokes..."

You know Lorem Ipsum by heart.

Your kid knows Lorem Ipsum by heart.

The preschool teacher complains your child won't color inside or outside the lines – only indicate colors on a separate sheet.

Activating your entire font collection makes your computer crash

You deliberately butcher your perfectly cross browser compatible site in IE by placing a “Too Cool for IE” banner on it.

You prefer a Layer Style of 50% Opacity (or less) on your wife’s Satin.

You spend $200 on a font for your personal website because "it's the only one where the lower-case g is just right..."

Looking at a menu make you go "hmmm, ITC Baskerville italic" rather than "mmmm, lunch!"

And when you finally order, you go for Layer Based Slices with Grain Texture...

You use words about fonts you dislike that other normal people reserve for fascist dictators and serial killers.

Apple+Z is the first thing that goes through your mind if you drop and break something.

You refer to colleagues as Strict, Transitional, Loose and the Future Unemployed.

You refer to your privates as "the Magic Wand".

You know that rivers are more than just water.

Your best friends are all employees at the local print shop

The only people who seem to know what you do for a living are other Graphic Designers (ex: Graphic Design? What's that? You'll never be able to make a living being an
artist!)

Kerning and leading on your shopping list actually matters to you, and you don't see a problem with that.

Several South American economies suffer noticeably any time you try to give up coffee, or even cut your consumption of it by half.

You know that "bleeding" doesn't hurt.

when your significant other/ friends have threatened to never speak to you again if you point out one more font to them.

when you know the difference between fuchsia, magenta, and maroon.

If you could go back in time you wouldn't go back to see the rise and fall of civilizations, you'd go back in time to destroy comic sans and papyrus.

You Know You're a Graphic Designer When deciding on the right crop doesn't involve a choice between corn or wheat.

You've considered naming your children things like 'Kern', 'Pica', 'Bézier', and 'Serif'.

When you think watching "Helvetica" is the best thing to hit DVD, and even worse, when you know that the name Helvetica was derived from the Latin word for Switzerland and that it was originally called Neue Haas Grotesk.

When you can't remember the word "fog" and instead refer to it as the "Gaussian Blur."

When you write essays, papers, and letters with InDesign.

When the best use for papyrus you’ve seen was on toilet paper.

You look forward to seeing PMS

Printing your wedding invitations cost more than the dress, engagement ring and honeymoon combined

Your favourite scene in American Psycho is where they discuss business cards

You test the stock and weight of EVERY piece of paper you come across
You always travel with your X-Acto kit

Your idea of a hot night is joining the serifs of two Baskerville L's

When your mousemat is also your placemat :)

You’ve named your fish Gill Sans

You physically can't get a Tattoo containing wording, for fear of the kerning being incorrect, or the characters being just that little bit different.

You cringe when text formats on a web page such that it has widows EVERYWHERE.

You can understand everything on this list.

...Thanks for all the input!....more ideas still welcome!

*We encourage criticism here as long as it is CONSTRUCTIVE CRITICISM. Don't just bash it- tell them what isn't working and perhaps HOW to FIX IT.

Remember;This place was created for designers to share their knowledge and laugh at themselves. Not to point and laugh at people who are still learning. We all have room for improvement.

Design is never finished, because it can always be better.
We can always be better.

Wereld Yoga Dag 31 januari 2010 voor wederopbouw Haiti

2010-01-23T13:21:00.000-08:00

Op wereldyogadag zondag 31 januari organiseert Groene Weg Yoga een workshop yoga in de Stille Kracht.

De Wereld Yoga Dag wordt dit jaar gehouden op 31 januari. Over de hele wereld doen mensen op deze dag aan yoga, om geld bij elkaar te brengen voor goede doelen. Ook in Nederland zijn er meerdere initiatieven. En in Drenthe kun je naar Westdorp komen.

Iedereen werkt belangeloos mee aan de workshop.
De workshop wordt gegeven door yogalerares Sonja Groenewege. Wiel van Dijk, eigenaar van de Stille Kracht stelt zijn ruimte gratis ter beschikking.

Wanneer: zondag 31 januari 2010
Hoe laat: de Workshop duurt van 11.00 tot 12.30 uur
vanaf 10.30 ontvangst met koffie/ thee.
Waar: Schoonloerstraat 7, Westdorp (Borger-Odoorn)

Opgeven: bij Sonja via de mail (sonjagroenewege@hotmail.com) of telefonisch (06-22648916)

Kosten: Vrijwillige bijdrage, opbrengst is voor de wederopbouw van Haiti.

a whole lotta LOVE LOVE LOVE en geld voor aids bewustzijn in Afrika

2010-01-08T13:10:00.000-08:00

Voor iedere keer dat je dit blij makende filmpje bekijkt, doneert Starbucks geld voor aids awareness fund in Afrika. Bekijk het en stuur het door.

2010-01-07T04:13:00.000-08:00

Make them smile

André Hazes zong het al: de glimlach van een kind doet je beseffen dat je leeft. Dat had André goed gezien. Het is wetenschappelijk bewezen dat als we de mondhoeken maar vaak genoeg omhoog trekken, we vanzelf geloven dat we blij zijn.
Dus oefen: voor de spiegel, op straat, in de tram. Glimlach naar de onbekende dame in de Albert Heijn. Misschien is dat wel net het straaltje zon dat ze nodig heeft.

Zij blij. Jij een goed humeur. Dat is pas een win-win situatie.

Villa Sterrebos in Frederiksoord is open

2009-12-23T06:17:00.000-08:00

Op 19 december mocht ik hand-, en spandiensten verlenen bij de opening van Villa Sterrebos. Deze biologische boerenwinkel in Frederiksoord gaat het helemaal maken. Kennelijk hebben de eigenaren de juiste combinatie gevonden van diensten (massages en schoonheidsbehandelingen), biologische groente en fruit (proef die appels), verse kazen, lekkere hapjes (probeer de biologische duo penotti en de chips), fijne make-up, crèmetjes, geurende smeerseltjes, olie, zeepjes, bad-heerlijkheidjes, spons-scrub-handschoenen van Dr. Hauschka, Weleda, Aleppo olijfoliezeep en nog veel meer.

De juiste combi op alle fronten
De eigenaren, eerlijkheid gebied mij te zeggen dat het om dierbare familieleden gaat, hebben hun sporen verdiend op hun eigen gebied. Albert Wissmann is al jaren biologisch dynamisch boer en staat iedere vrijdag op de biologische markt in Emmen. Elisabeth is Dr. Hauschka-, en massagetherapeut (van harte aanbevolen!!) en zanglerares. Haar bedrijf Cultuurhuis Roos en Lelie heeft ze nu samengevoegd met het biologische groente, fruit en aardappelenbedrijf van echtgenoot Albert.

Ook deze echtelijke combinatie werkt overduidelijk. Tijdens de opening was het stampvol en stond er voortdurend een rij voor de kassa. En nu ben ik een beetje jaloers op de bevolking van Westerveld. Want die hebben een fijne winkel voor de innerlijke en de uiterlijke mens.

Beste eigenaren van Villa Sterrebos, kunnen we in Borger-Odoorn misschien een filiaal krijgen?

Biologische boerenwinkel Villa Sterrebos, is drie dagen per week open. Iedere zaterdag van 9.00 tot 17.00 uur en op maandag- en woensdagmiddag van 13.00 tot 18.00 uur.

Villa Sterrebos Koningin Wilhelminalaan 76, 8382GD Frederiksoord, tel. 0521- 381013

Domweg gelukkig onder de sterrenregen

2009-12-14T00:02:00.000-08:00

Zondagavond keek ik ademloos naar de sterrenhemel. De ene na de andere 'vallende ster'. Sommige zelfs met zo'n striptekening meteorenstaart. Daar stond ik dan in de donkere tuin. Nietig onder een onvoorstelbare sterrenhemel.

En iedere keer dacht ik:, 'nu moet ik iets wensen'. Maar ik had alles al en kon me niets meer wensen. Jaren geleden wist ik wel wat ik moest wensen, namelijk 'de man van mijn leven'. Maar die stond al naast me. Opgaand in de sterrenpracht, met onze hoofden in de nek, zonden we adem stoomwolkjes de vrieskou in.

'Als we nu in Amsterdam woonden, dan zagen we dit niet', zeiden we tegen elkaar. Daar staan we nou in onze tuin. Het grootstedelijke oud en nieuw vuurwerk maken we niet mee. Maar wij hebben onder de meteorietenregen gestaan. En ons gerealiseerd dat al onze echt belangrijke wensen al vervuld zijn.

En als je dan de volgende dag leest dat het schouwspel waar sterrenkundigen op hadden gehoopt op het strand van Katwijk is uitgebleven dan prijs ik mijzelf gelukkig met mijn nieuwe mooie donkere provincie.

Make love, not porn

2009-12-04T04:54:00.000-08:00

Koningin van de advertising, Cindy Gallop sprak tijdens een TED Talk over een project dat voor ons en onze kinderen van wezenlijk belang is. Haar website Make Love Not Porn laat helder en duidelijk zien wat zich in de Real World en wat in de Porn World afspeelt. Ze veroordeelt niet, maar laat zien hoe we sex, lichamen, mannen, vrouwen en liefde kunnen gaan zien, wanneer pornografie de sexuele voorlichting van kinderen (en volwassenen!!) dreigt te worden.

Om te bekijken en door te sturen.

2010, wat wil ik eigenlijk?

2009-11-23T06:14:00.000-08:00

Dat is een vraag die makkelijk lijkt, maar waar we vaak niet aan toekomen. Het einde van het jaar nadert, dus dit is een uitgelezen tijd om te kijken naar wat je echt wilt in 2010.

Kijk met zachte ogen naar jezelf, je dagelijks leven, je werk, je gezondheid, je relaties en vraag je af:

* Hoe sta ik er nu voor? Waar ben ik tevreden over? Wat heb ik het afgelopen jaar geleerd? Waar ben ik trots op? Oftewel: waar wil ik meer van?

* Wat kan er beter? Wat wil ik niet meer? Waar kan ik mee stoppen?
Oftewel: waar word ik doodmoe van en stop ik mee in 2010?

* Hoe wil ik mij voelen in 2010?

* Waar word ik heel blij van als het lukt in 2010?

* Hoeveel wil ik nu echt verdienen in 2010? (Wees nou eens niet zo bescheiden.)

* Welke mensen geven mij energie en kan ik vragen om wederzijdse steun bij mijn voornemens?

* Weten die mensen hoe belangrijk zij voor mij zijn?

* Welke mensen vragen alleen energie? Ben ik bereid om deze relatie te verbreken of op een laag pitje te zetten.

* Als ik het voor het zeggen had, hoe zou mijn leven er dan uitzien in 2010?

* Als ik eind 2010 deze lijst nalees, wat heb ik dan bereikt ten opzichte van 2009?

Schrijf je wensen zoveel en precies mogelijk op. Wees eens lekker onbeschaafd. Wil je miljoenen verdienen, schrijf dat dan op. Wil je een spetterende relatie, zet het op papier. Wil je de baan van je dromen? Schrijf dan precies op wat die baan moet zijn, waar het is en wat je daar gaat doen. Laat je niet door schaamte of angst belemmeren.

Laat je verrassen door hetgeen je nu vast uit hebt gezet.

Stop! Wat ben je aan het doen?

2009-11-19T02:18:00.000-08:00

Wij mensen delen van alles, dus ook gezamenlijke afwijkingen. Bijvoorbeeld het Kip Zonder Kop gedrag. Misschien ben jij degene die in totale kalmte dit stukje leest. Dan ben je uniek. De rest van ons gewone stervelingen heeft er 'best wel een beetje' last van.

KZK vs KIP
Over een leuke afkorting heb ik al nagedacht. KZK klinkt naar, dus die niet. Vanaf nu heet Kip zonder Kop gedrag gewoon KIP. KIP is een uiting van iets anders. Namelijk een te volle agenda, geen focus, geen zin (!) of stress. Soms wordt KIP verward met artistiekerig gedoe. Maar, make no mistake, KIP draagt slechts bij tot fouten en niet tot mooie zaken.

KIPgedrag
Bijvoorbeeld: je denkt dat alles prima gaat, totdat je opeens merkt dat het half 5 in de middag is en je je kind van de crèche moet ophalen en je die dag niets noemenswaardigs hebt gedaan, dat de stapel papier niet is geslonken en je ook niet heb gegeten. Dat is dus geen FLOW, maar dat is KIP.

Ander voorbeeld
Je moet kerstkaarten versturen, de was doen, klanten bellen, werkkamer opruimen, overleggen met collega's en boodschappen doen. Je staat op en KIP is ook al wakker. De takenlijst in je hoofd verwaterd tot een klodder oude soep. Je bezwaren tegen de nieuwe werkwijze, die je zo zorgvuldig had geformuleerd, worden met een vrolijke zwaai van tafel geveegd door je lieve collega. De kerstkaarten liggen onder een stapel oude kranten. En bij het boodschappen doen vergeet je het belangrijkste: het wc papier, dat op was. KIP heeft je leven overgenomen.

Oké ik heb ook KIP en wat nu?
Kunnen we iets doen aan KIP? Jazeker. Ten eerste accepteren dat sommige dagen gewoon KIP zijn. Toegeven dat je KIP hebt helpt ook. LET OP! Je HEBT KIP je bent het niet.

wat helpt:
- ouderwets briefjes maken
- sluit je werkdag af met een lijstje zaken die je de volgende dag wilt gaan doen
- begin de dag met een korte meditatie (je hoeft daar niet moeilijk over te doen, in stilte met een kop thee op de bank zitten doet het ook)
- bedenk wat je deze dag wilt bereiken
- plak als reminder KIP op je computer
- lach om je KIP, als je er in meegaat voed je KIP
- adem regelmatig goed uit
- bedenk dat je net zo vaak opnieuw kunt beginnen als nodig is

Ik ben een boom

2009-11-16T03:39:00.000-08:00

We kunnen lachen om tree huggers. Maar zo raar is het niet. Ik liet mijn zoon de wortels zien van een omgevallen boom. En hoorde mezelf zeggen: een boom wordt zo groot omdat zijn wortels zo krachtig zijn. Heeft een boom een wil? Is het de natuur van een boom om te groeien?... wij mijmerden er op los. Want zo groot als een boom word je niet vanzelf.

Hoe het ook zij. Wij kunnen heel wat leren van bomen. In onze haast om te groeien vergeten we onze wortels met als gevolg: uitputting, stress en het onvermogen om echt te genieten van het moment.

Laat vallen die blaadjes
Gebruik deze tijd van het jaar voor een goede oefening in loslaten. Van regen en vallende bladeren kun je een beetje neerslachtig worden. Daar is niets mis mee. Maar het is ook een goed moment om te kijken hoe je ervoor staat.

Vraag jezelf: “wat heb ik het afgelopen jaar geleerd?” Neem eerst mooie momenten en ervaringen in gedachten. Laat zowel de grote als kleine dingen voorbij komen. Een nieuw huis, het mooie boek, de onverwachte ontmoeting. En wees er met je hele hart dankbaar voor. Je dankbaarheid is net als de wortels van de boom. Het voed je en geeft je kracht. Daarna kun je nadenken over wat je moeilijk vond of wat je niet meer wilt. Spreek voor jezelf uit dat je het los wilt laten.

Grote schoonmaak
Zie de negatieve herinneringen en ervaringen voor je als herfstbladeren. Laat ze los, net als de boom. Wat je doet is niets anders dan je geest schoonmaken. Je maakt zelf ruimte in je hoofd en hart voor nieuwe mogelijkheden in het komend jaar. En wie inspiratie zoekt kan altijd een praatje maken met een boom....

Mijn ideale stad

2009-10-29T09:47:00.000-07:00

Er zijn dagen waarop ik de stad intens mis. Ik heb zelf een hele goede oplossing voor het missen. Maar dat schijnt niet haalbaar te zijn. Ik wil namelijk graag dat aan het einde van onze straat de stad begint. Ons huis staat tussen de akkers. Dat is lekker rustig (behalve als er wordt geoogst, geplant, gejaagd of bemest). Bij mijn ideale stad moeten de akkers en het bos blijven. Ook het stuk onbewerkt land blijft onaangetast. En de wei met koeien ook. Maar over de brug mag de stad beginnen.

Gated community
Ik stel me zo voor dat er een fikse poort is. Mijn dorpsgenoten en ik mogen daar door. Maar andersom niet. Dat wordt echt te druk. Bovendien past dat niet in mijn dorp. De ideale stad opent met het Vondelpark. Daar mag overdag wel getrommeld worden, maar om een uur of zeven in de avond moet het stil worden. Want anders kan mijn zoon niet slapen.

Om het park heen komt het gebied ala de 9 straatjes. En wie een leuk straatje heeft mag daar gewoon bij. Daar doe ik niet moeilijk over. Vervolgens is er een een gebied met de allure van de Baarsjes en de Pijp. Een mengelmoes van de boerenmarkt, veel café's, veel restaurants (Turk, Italiaan, Indiër, Chinees, Indonesiër, Marokkaan, Spanjaard, Japanner, Thai, Belg, Fransman, Maleisiër, en wat mengelbloedigen), paar grachten en bijbehorende panden, de Bijenkorf, Hema, Scheltema, Atheneum, vintage, fourniturenwinkel, Marqt, de Cuyp, Puck, Antonia, Peppino...nou ja je snapt het wel zo'n beetje.

donker en stil
In de avond daalt de rust over de stad. Alle lampen gaan uit. Winkels dicht, mensen weg. De stad gaat op slot. Dat is echt nodig. Want als ik in mijn dorp 's avonds de tuin inloop, zit ik met mijn hoofd in de sterren. En dat wil ik graag zo houden.
Als ik in de avond ergens naar toe fiets, moet ik een extra zaklantaarn meenemen. Anders rijd ik zo de greppel in. Het is echt donker hier. Behalve als de het volle maan is. Dan werpen de bomen lange schaduwen in het maanlicht. En stil is het ook (behalve dus als er geoogst, bemest, gejaagd of geplant wordt). Ik hoor de koeien aan de andere kant van het dorp loeien. En soms hoor ik bijna niets.

Chaos vs overzicht
Maar de stad leeft door chaos, door het onverwachte, door creatie. En vooral door de mensen. Mensen uit alle hoeken van wereld. Met rode haren of een sluier, kaal, gepierced, homo, hetero, zwart, geblondeerd, oud geld, gangster, prostitué,advocaat, kunstenaar of vluchteling. Juist de stadse mensen mis ik het meest. De chaos van het leven van de stadsmens past niet in de voorspelbaarheid van het platteland. Maar de stadse mensen willen en kunnen niet leven in mijn dorp. Net zoals mijn mede-dorpsgenoten niet in de stad kunnen en willen wonen. En wat maakt dat van mij? Ben ik een dorpeling of een stadsmens?

Oogsten voor de regen komt
Op het platteland ligt alles vast. Wanneer de mais wordt geplant en welke varkensboer het opkoopt. Op zondag vertrekt het hele dorp naar de kerk. Of je er een beetje hip uitziet is niet belangrijk. Wel of je te vertrouwen bent, of je deugd, waar je vandaan komt, wie je familie is. Voor blije creativiteit is geen tijd. Het gaat hier om basale dingen. Zorg voor het vee, het oogsten van het graan, net voordat de regen komt. Desnoods de hele nacht door en als het moet zelfs op zondag. Het Drents credo luid: Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg.

De Keukenhof als stad
Je snapt het al. Het wordt niets met mijn ideale stad. De afwezigheid van mensen, van chaos, wanorde en spanning maakt het tot een levensloze shoppingmall, of een soort Keukenhof. Dan liever de Hoofdstraat in Borger.

De meerwaarde van mijn dorp is de afwezigheid van de stad. Dat is de harde waarheid. In de stad mis ik mijn dorp en in mijn dorp mis ik mijn stad. Ik ben een stedeling met een dorp in het hart en een dorpeling met een stadse geest. Voor zoveel tegenstellingen bestaat vast een heel mooi Drents spreekwoord.....